Alacak Davası Nedir? Nasıl Açılır?

Alacak Davası Nedir?

Alacak; kanun, sözleşme veya iş görme karşılığı doğan ancak henüz ifa edilmemiş para ya da mal üzerindeki haktır. Alacak hakkının sahibi alacaklı, borcu yerine getirmekle yükümlü olan kişi ise borçludur. Alacak, kural olarak yazılı temlik ile üçüncü kişilere devredilebilir; her alacağın devri mümkün olmayıp istisnalar kanunla belirlenir.

Alacak ve Borç Çeşitleri

Borç İlişkisinin Kaynakları

• Sözleşme
• Haksız fiil
• Sebepsiz zenginleşme
• Vekaletsiz iş görme

Alacak Davası Nasıl Açılır?

Alacak davası, alacaklının alacağını borçludan tahsil için açtığı bir eda davası türüdür. Uygulamada özellikle para alacakları için tercih edilir. Miktarın başlangıçta tam belirlenemediği hâllerde HMK m.107 belirsiz alacak davası açılabilir.

1. Delil–Ön İnceleme: Sözleşme, fatura/irsaliye, cari hesap ekstresi, banka kayıtları, senet/çek, yazışmalar, teslim tutanakları toplanır.
2. Görevli/Yetkili Mahkeme: Ticari nitelikte Asliye Ticaret; tüketici işlemlerinde Tüketici; diğerlerinde Asliye Hukuk Mahkemesi (somuta göre değişebilir).
3. Ön Şartlar: Dosya türüne göre zorunlu arabuluculuk gerekebilir.
4. Dilekçe–Harç: Belirli veya belirsiz alacak olarak talep yazılır; harç ve giderler yatırılır.
5. Bilirkişi–Yargılama: Hesap ve tespit gereken alacaklarda bilirkişi incelemesi yapılır.
6. Tahsil: Hüküm sonrası ilamlı icra veya uygun hallerde doğrudan icra yolları işletilir.

Belirsiz Alacak Davası (HMK m.107)

Başlangıçta alacağın kesin miktarı objektif olarak belirlenemiyorsa başvurulur. Yargılama ilerledikçe miktar netleştiğinde talep artırımı ile kesinleştirilir.

Zamanaşımı (Genel Çerçeve)

Zamanaşımı süresi alacağın türüne göre değişir (ticari/dönemsel alacaklar, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme vb.). Somut olayda doğru sürenin belirlenmesi hak kaybını önlemek için zorunludur.

SSS

İspat için hangi belgelere ihtiyacım var?

Sözleşme, fatura, irsaliye, teslim tutanağı, cari hesap ekstresi, banka dekontu, senet/çek, yazışmalar ve gerekiyorsa tanık beyanları.

İcra mı, dava mı daha hızlı?

Kambiyo senetlerinde çoğunlukla icra hızlıdır; itiraz ve ihtilaf söz konusuysa dava ile birlikte/sonrasında yürünür.

Belirsiz alacak davası şartları nelerdir?

Başlangıçta miktarın objektif olarak belirlenememesi gerekir; yargılama ilerledikçe talep artırımı yapılır.

Faiz talep edebilir miyim?

Kanun veya sözleşmeye göre temerrüt/akdî faiz talep edilebilir; oran ve başlangıç tarihi somut olaya göre değişir.

Arabuluculuk zorunlu mu?

İş, ticari ve birçok tüketici uyuşmazlığında zorunlu arabuluculuk öngörülebilir; dosya türü incelenmelidir.