Nafaka Davası

Bu sayfa; nafaka türlerini, nafakanın nasıl belirlendiğini, artırım ve kaldırma davalarını, yoksulluk nafakasının kesildiği hâlleri, ödenmemesi durumunda izlenecek yolu ve görevli mahkemeyi özetler.

Nafaka Nedir?

Nafaka, bir kimsenin bakım ve geçim ihtiyacının yakınları tarafından karşılanmasıdır. Aile hukukunda nafaka tek bir kalem değildir: dava süresince ödenen tedbir nafakası, boşanmadan sonra eşe ödenen yoksulluk nafakası, çocuk için ödenen iştirak nafakası ve akrabalar arasındaki yardım nafakası ayrı kurallara tabidir.

Nafaka Türleri

Tedbir nafakasıDava süresince ödenir. Hâkim, talep olmasa da eşin ve çocukların geçimi için gereken önlemi kendiliğinden alabilir. Ayrıntı: tedbir nafakası.

Yoksulluk nafakasıBoşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğerinden ağır olmamak koşuluyla isteyebilir. Süresiz olarak hükmedilir; miktarı geçimi sağlayacak ölçüdedir.

İştirak nafakasıVelayet kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır. Çocuğun kusuru ya da ebeveynin kusuru aranmaz.

Yardım nafakasıAltsoy, üstsoy ve kardeşler arasında, yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek kişi için istenir. Boşanmadan bağımsız bir taleptir.

Türlerin karşılaştırması için nafaka türleri yazımıza bakabilirsiniz.

Nafaka Nasıl Belirlenir?

Kanun sabit bir tarife ya da yüzde öngörmez. Hâkim; tarafların gelirini, malvarlığını, çalışma durumunu, sağlık giderlerini, çocuğun yaşını ve eğitim düzeyini, tarafların yaşam standardını ve ödeme gücünü birlikte değerlendirir. Bu nedenle aynı gelire sahip iki dosyada farklı miktarlara hükmedilebilir. Hesaplamada dikkate alınan unsurları nafaka nasıl hesaplanır yazımızda ayrıntılandırdık.

Kararda çoğunlukla her yıl için bir artış oranı da belirlenir. Böylece nafaka alacaklısının her yıl yeniden dava açması gerekmez.

Nafakanın Artırılması, Azaltılması ve Kaldırılması

Nafaka miktarı kesin değildir. Tarafların malî durumunun değişmesi ya da hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılması, azaltılması ya da kaldırılması istenebilir. Enflasyon, çocuğun okul çağına gelmesi, sağlık gideri, iş kaybı ve yeni bir bakım yükümlülüğü uygulamada en sık ileri sürülen sebeplerdir. Artırım davasının işleyişi için nafaka artırım davası yazımıza bakabilirsiniz.

Yoksulluk Nafakası Hangi Hâllerde Kesilir?

Kendiliğinden sona ermeNafaka alacaklısının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölmesi hâlinde nafaka kendiliğinden sona erer.

Mahkeme kararıyla kaldırmaEvlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması ve haysiyetsiz hayat sürme hâllerinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır.

Ayrıntı ve uygulama örnekleri: yoksulluk nafakası hangi hâllerde kesilir.

İştirak Nafakası Ne Zaman Biter?

İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla sona erer. Ancak çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi sürüyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre bakım yükümlülüğünü sürdürür. Bu durumda nafaka eğitim boyunca devam edebilir. Konuyu iştirak nafakası 18 yaşında kesilir mi yazımızda ele aldık.

Nafaka Ödenmezse Ne Olur?

Nafaka alacağı icra yoluyla takip edilebilir. Ödenmemesi hâlinde ayrıca tazyik hapsi istenebilir; bu bir ceza değil, ödemeye zorlayan bir yaptırımdır ve ödeme yapıldığında sona erer. Sürecin işleyişini nafaka ödenmezse ne olur yazımızda anlattık.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkemeAile Mahkemesi. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla Asliye Hukuk Mahkemesi görür.

Yetkili mahkemeNafaka boşanma davası içinde istenirse boşanmaya bakan mahkeme karar verir. Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanmada nafaka zorunlu mu?Hayır. Taraflar nafaka istememe konusunda anlaşabilir; bu irade protokolde açıkça yer alır. Çocuk için iştirak nafakasında ise hâkim çocuğun yararını ayrıca gözetir. Bkz. anlaşmalı boşanmada nafaka.

Çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?Çalışıyor olmak tek başına engel değildir. Ölçü, elde edilen gelirin kişiyi yoksulluktan kurtarıp kurtarmadığıdır.

Nafaka geriye dönük istenebilir mi?Tedbir nafakası kural olarak dava tarihinden itibaren hükmedilir. Geçmişe yönelik talepler ayrı değerlendirilir ve dosyadaki belgelere dayanır.

Nafaka davası ne kadar sürer?Süre; tarafların malî durumunun araştırılmasına, müzekkere cevaplarının gelmesine ve mahkemenin iş yüküne göre değişir.

Nafaka Davalarında Yaklaşımımız

Nafaka dosyalarında işi belge toplamakla başlatırız: gelir kayıtları, SGK dökümü, kira ve okul giderleri, sağlık harcamaları. Talebi bu belgelerle sayısallaştırır, artış oranını baştan karara bağlatarak sonraki yıllarda yeniden dava açma yükünü ortadan kaldırmayı hedefleriz. Boşanma sürecinin bütünü için boşanma ve aile hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu Alandaki Güncel Yazılar

Davanız için ilk adımı atın

Dosyanıza özel bir ön değerlendirme için Çınar Hukuk Bürosu ile iletişime geçin.

WhatsApp'tan Yazın ☎ 0216 235 10 71