Mal Paylaşımı ve Mal Rejimi

Bu sayfa; boşanmada mal paylaşımının hangi kurallara göre yapıldığını, 2002 öncesi ve sonrası ayrımını, edinilmiş mal ile kişisel mal ayrımını, katılma alacağını, ziynet eşyası talebini, aile konutu şerhini ve dava süresini özetler.

Mal Rejimi ve Mal Paylaşımı Nedir?

Mal rejimi, eşlerin evlilik boyunca edindiği malvarlığının kime ait olacağını ve evlilik sona erdiğinde nasıl paylaşılacağını düzenleyen kurallar bütünüdür. Günlük dilde “mal paylaşımı” denen dava, hukuken mal rejiminin tasfiyesidir ve boşanma davasından ayrı bir davadır.

Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona erer. Tasfiye ise ancak boşanma kararı kesinleştikten sonra sonuca bağlanır.

2002 Öncesi ve Sonrası: Belirleyici Ayrım

1 Ocak 2002’de yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu ile yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma oldu. Bu tarihten önceki dönem ise mal ayrılığına tabidir. Uzun süredir evli olan çiftlerde malvarlığı bu iki döneme bölünerek değerlendirilir: 2002 öncesi için katkı payı alacağı, 2002 sonrası için katılma alacağı gündeme gelir. Konuyu mal rejimi davası yazımızda ele aldık.

Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal

Edinilmiş malEvlilik içinde karşılığı verilerek elde edilen değerler: çalışmanın karşılığı olan kazançlar, sosyal güvenlik ve sosyal yardım ödemeleri, çalışma gücü kaybı tazminatları, kişisel malların gelirleri ve bunların yerine geçen değerler.

Kişisel malYalnızca kişisel kullanıma yarayan eşya, evlenmeden önce sahip olunan malvarlığı, miras ya da karşılıksız kazanma yoluyla edinilen değerler, manevi tazminat alacakları ve bunların yerine geçen değerler.

Bir malın hangi gruba girdiği, alım tarihine ve alımın kaynağına göre belirlenir. Tapu kaydının kimin üzerinde olduğu tek başına sonucu değiştirmez.

Katılma Alacağı, Değer Artış Payı ve Katkı Payı

Katılma alacağıHer eş, diğerinin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir. Bu bir ayni hak değil, para alacağıdır.

Değer artış payıEşlerden biri diğerinin malına katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasındaki değeri üzerinden katkısı oranında alacak isteyebilir.

Katkı payı alacağı2002 öncesi mal ayrılığı dönemine ilişkin katkılar için istenir. Ev içi emek de uygulamada katkı olarak değerlendirilir.

Eşlerden birinin tasfiyeyi azaltmak amacıyla malını devretmesi hâlinde bu devir hesaba katılabilir; ayrıntısı mal paylaşımı davası yazımızdadır.

Ziynet Eşyası: Düğün Takıları

Düğünde takılan altın ve takılar, kural olarak kime takıldıysa onun kişisel malı sayılır. Uygulamada damada takılan takıların gelinin sayılıp sayılmayacağı sık tartışılır ve dosyadaki delillere göre çözülür. Takıların bozdurulup ortak bir ihtiyaca harcandığı ileri sürülüyorsa bunun ispatı gerekir. Bkz. boşanmada ziynet eşyası kime kalır ve ziynet davası.

Aile Konutu Şerhi

Eşlerden biri, diğerinin rızası olmadan aile konutunu devredemez ya da üzerindeki hakları sınırlayamaz. Tapuya aile konutu şerhi işlenmesi, konutun habersiz satılmasını önleyen en pratik korumadır ve boşanma davası açılmadan da istenebilir. Ayrıntı: aile konutu şerhi ve eşin rızası olmadan satış.

Süre, Görevli ve Yetkili Mahkeme

SüreBoşanmadan doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Tasfiye talebi bu nedenle kesinleşme tarihi takip edilerek açılır.

Görevli mahkemeAile Mahkemesi. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla Asliye Hukuk Mahkemesi görür.

Yetkili mahkemeBoşanma sebebiyle tasfiyede, boşanmaya karar veren mahkeme yetkilidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ev eşimin üzerine, hakkım var mı?Tapu kaydı tek başına belirleyici değildir. Konutun evlilik içinde ve edinilmiş malla alınıp alınmadığı incelenir; koşulları varsa katılma alacağı doğar.

Kusur mal paylaşımını etkiler mi?Kural olarak etkilemez. Katılma alacağı kusura değil, malın niteliğine ve edinim tarihine bağlıdır. Zina ya da hayata kast gibi hâllerde payın hakkaniyet gereği azaltılması ayrı bir istisnadır.

Miras yoluyla gelen ev paylaşılır mı?Miras yoluyla edinilen mal kişisel maldır ve paylaşıma girmez. Ancak o maldan elde edilen gelir edinilmiş mal sayılır.

Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?Taraflar tasfiyeyi protokolde düzenleyebilir ya da karşılıklı feragat edebilir. Bkz. anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı.

Mal Paylaşımı Dosyalarında Yaklaşımımız

Tasfiye dosyaları belge işidir. Tapu ve araç kayıtlarını, banka ve kredi hareketlerini, SGK dökümünü ve alım tarihlerini çıkarır, malvarlığını 2002 öncesi ve sonrası olarak ayırır, her kalem için edinilmiş mal ya da kişisel mal ayrımını gerekçelendiririz. Aile konutu söz konusuysa şerh talebini süreç başında gündeme alırız. Boşanma sürecinin bütünü için boşanma ve aile hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu Alandaki Güncel Yazılar

Davanız için ilk adımı atın

Dosyanıza özel bir ön değerlendirme için Çınar Hukuk Bürosu ile iletişime geçin.

WhatsApp'tan Yazın ☎ 0216 235 10 71