Konkordato Projesi Nedir? İçeriği ve Kabulü

Konkordato projesi, borçlunun alacaklılarına yaptığı ödeme teklifini içeren ve konkordato sürecinin merkezinde yer alan belgedir. Borçlunun borçlarını hangi oranda ve vadede ödeyeceği ile alacaklıların alacaklarından ne kadar vazgeçeceği bu projede gösterilir. Konkordato, borçlunun yaptığı bu teklifin alacaklılar tarafından kanunda öngörülen çoğunlukla kabul edilmesi ve diğer şartları da taşıması hâlinde yetkili asliye ticaret mahkemesince tasdik edilmesi sonucunda hüküm doğuran bir kurumdur.

Bu yazıda konkordato projesinin hukuki niteliğini, ön projenin içeriğini, alacaklılar toplantısında kabul için gereken çoğunlukları ve mahkemece tasdik aşamasını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde ele alıyoruz. Konkordato kurumunun genel çerçevesi için Konkordato Nedir? Başvuru Şartları ve Süreci başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.

Konkordato Projesinin Hukuki Niteliği

Konkordato projesi, sürecin başlangıcından tasdik aşamasına kadar belirleyici olan temel belgedir. Hukuki dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “Adi Konkordato” başlıklı bölümü (madde 285 ve devamı) oluşturur. Kanunun yürürlükten kaldırılmış eski hükümlerinde dahi projenin merkezî rolü görülür; eski 285. madde metninde konkordato hükümlerinden yararlanmak isteyen borçlunun bir konkordato projesi vermesi ve buna ayrıntılı bir bilanço eklemesi öngörülmekteydi (İİK’nın yürürlükten kaldırılmış hükümleri, md. 285).

Günümüz uygulamasında borçlu, mahkemeye başvururken bir konkordato ön projesi sunar. Bu belge, borçlunun mali durumunu iyileştirmek ve borçlarını ödeyebilmek için nasıl bir yapılandırma öngördüğünü ortaya koyar. Süreç ilerledikçe proje, komiserin gözetiminde ve alacaklılarla görüşmeler ışığında nihai hâlini alır.

Konkordato Ön Projesinin İçeriği

Konkordato ön projesinde yer alması gereken unsurlar, 30 Ocak 2019 tarihli ve 30671 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 6. maddesine göre ön projede şu hususlar yer alır (Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik, md. 6):

• Borçlunun borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceği
• Alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacakları

Bu temel unsurlar, konkordatonun özünü oluşturur: borçlunun ödeme planı ile alacaklıların yapacağı fedakârlık. Ön proje, borçlunun ödeme vadesinde erteleme, borç miktarında indirim veya her ikisini birlikte önermesine imkân tanır.

Karşılaştırma Tablosu Yükümlülüğü

Aynı Yönetmeliğin 9. maddesi, borçluya önemli bir yükümlülük getirir. Borçlu, konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile iflası hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren bir tablo sunmak zorundadır. Bu tablo, alacaklıların projeyi değerlendirirken iflasa kıyasla daha avantajlı olup olmadığını görmelerini sağlar ve projenin ciddiyetini ortaya koyar.

Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler

2018 yılında yapılan düzenlemeyle değiştirilen İİK madde 286, konkordato talebine eklenmesi gereken belgeleri sayar (2018 tarihli İİK değişikliği). Konkordato ön projesi bu belgeler arasında yer alır. Diğer başlıca belgeler şunlardır:

• Borçlunun malvarlığının durumunu gösterir belgeler
• Alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren liste
• Teklif edilen miktarla iflas hâlinde elde edilebilecek miktarı karşılaştıran tablo
• Finansal analizlere dayanan makul güvence veren denetim raporu ile dayanakları

Bu belgeler, mahkemenin ve ileride görevlendirilecek komiserin, borçlunun mali durumunu ve projenin gerçekçiliğini değerlendirebilmesi için gereklidir.

Mühlet Süreci ve Komiserin Denetimi

Mahkeme, konkordato talebini uygun bulursa geçici ve ardından kesin mühlet verir ve süreci yönetmek üzere bir komiser görevlendirir. Komiser, borçlunun faaliyetlerini izler ve projenin uygulanabilirliğini gözetir.

İİK madde 297 uyarınca komiser, borçlunun işletmesinin durumu ile borçlarını konkordato projesi uyarınca ödeme kabiliyetini koruyup korumadığı konusunda iki ayda bir, tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir (İİK md. 297). Bu düzenli raporlama, sürecin şeffaf biçimde takip edilmesini sağlar.

Mühlet sürecine ilişkin güncel bir gelişme olarak, Anayasa Mahkemesi 4/4/2024 tarihli E.2024/10, K.2024/97 sayılı kararıyla, konkordato sürecinde verilen kesin mühlet içinde borçlunun rehin tesisi, kefalet verilmesi ve ivazsız tasarruflarda bulunulması gibi işlemleri için alacaklıların muvafakatini şart koşan kuralı Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir (AYM Norm Denetimi Basın Duyurusu). Kararın tam gerekçesi ve iptalin yürürlüğe giriş tarihi için AYM Kararlar Bilgi Bankası’ndaki tam metnin incelenmesi yerinde olur.

Alacaklılar Toplantısı ve Projenin Kabulü

Konkordato projesinin yürürlük kazanabilmesi için alacaklılar tarafından belirli bir çoğunlukla kabul edilmesi gerekir. İİK madde 302’de projenin kabul edilmiş sayılması için iki alternatif çoğunluk öngörülmüştür. Buna göre konkordato projesi;

1. Kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını, veya
2. Kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini

aşan bir çoğunluk tarafından imza edilmişse kabul edilmiş sayılır. Bu iki ölçütten herhangi birinin sağlanması yeterlidir. Dolayısıyla projenin başarısı yalnızca alacaklı sayısına değil, aynı zamanda alacak tutarının önemli bir bölümünü temsil eden alacaklıların desteğine de bağlıdır.

Konkordatonun Tasdiki Şartları

Alacaklılarca gereken çoğunlukla kabul edilen proje, kendiliğinden hüküm doğurmaz; mahkemece tasdik edilmesi gerekir. İİK madde 305, toplantıda ve iltihak süresi içinde verilen oylarla kabul edilen konkordato projesinin tasdikinin belirli şartların gerçekleşmesine bağlı olduğunu düzenler.

Tasdik incelemesinde mahkeme; borçlunun durumunu, malvarlığı ve gelirlerini, taahhütlerini yerine getirmesine engel olabilecek sebepleri ve konkordatonun başarı ihtimalini değerlendirir. Ayrıca projenin, alacaklıları zarara uğratma kastından uzak olup olmadığı da incelenir. Bu aşamada, iflasa kıyasla alacaklıların eline geçecek miktarı gösteren karşılaştırma tablosu önemli bir rol oynar.

Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın yayımladığı Konkordato Komiserliği Temel Eğitim Kitabı’nda da belirtildiği üzere, konkordato ancak teklifin kanuni çoğunlukla kabulü ve diğer şartların sağlanması hâlinde mahkemece tasdik edilerek sonuç doğurur. Konkordato dışındaki alacak tahsil yolları için İtirazın İptali ve İtirazın Kaldırılması Davası ile İcra Takibi Nasıl Başlatılır? başlıklı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Değerlendirme

Konkordato projesi, borçlunun mali zorluklardan çıkış planını ortaya koyan ve sürecin kaderini belirleyen belgedir. Ön projenin Yönetmelik’te öngörülen unsurları eksiksiz içermesi, karşılaştırma tablosunun gerçekçi hazırlanması ve projenin alacaklılar nezdinde makul görülmesi, sürecin başarıyla sonuçlanması bakımından belirleyicidir. Konkordato sürecinin tümü hakkında genel bilgi için İcra ve İflas Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz. Her somut durum kendine özgü olduğundan, konkordato başvurusu ve proje hazırlığında bir hukukçudan destek alınması önerilir.