Bilirkişilik Yönetmeliği Nedir? Kapsam ve 2025 Değişikliği

Bilirkişilik Yönetmeliği, mahkemelerin çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren konularda başvurduğu bilirkişilerin nasıl belirleneceğini, siciline nasıl kabul edileceğini ve hangi niteliklere sahip olması gerektiğini düzenleyen ikincil bir mevzuat metnidir. Yönetmelik ilk olarak 3 Ağustos 2017 tarihli ve 30143 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Dayanağını ise 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu oluşturur. Bu yazıda yönetmeliğin yasal çerçevesini, kapsamını ve 3 Mayıs 2025 tarihinde yapılan güncel değişikliği tarafsız bir şekilde ele alıyoruz.

Bilirkişilik Yönetmeliği’nin Yasal Dayanağı

Yönetmeliğin dayandığı temel yasa, kanun numarası 6754 ve kabul tarihi 3 Kasım 2016 olan Bilirkişilik Kanunu‘dur. Bu Kanun, bilirkişilik kurumunun temel ilkelerini, bilirkişilerin görev ve sorumluluklarını ve bilirkişiliğe ilişkin idari yapıyı belirler. Kanunun resmî metnine Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın yayımladığı belge üzerinden de ulaşabilirsiniz.

Bilirkişilik Yönetmeliği, Kanun’un uygulanmasına yönelik ayrıntıları düzenler. Yönetmeliğin güncel ve resmî tam metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ya da Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın yönetmelikler sayfası üzerinden erişmek mümkündür. Yönetmelik metni gibi ikincil düzenlemeler, dayandıkları kanunun sınırları içinde ayrıntıları belirler; kanunla çelişemez.

Yönetmelik Neyi Düzenler? Kapsamı

Bilirkişilik Yönetmeliği’nin resmî tam metninin birinci bölümü “Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar” başlığını taşır. Mevzuat sisteminin fihrist açıklamasına göre yönetmelik özellikle bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartlarını, bilirkişilerin niteliklerini düzenlemektedir.

Genel hatlarıyla yönetmeliğin ele aldığı başlıca konular şunlardır:

• Bilirkişiliğe başvuru ve sicile kabul şartları
• Bilirkişilerde aranan nitelikler
• Bilirkişilik temel ve yenileme eğitimi
• Bilirkişilik sicilinin oluşturulması ve yönetimi
• Bilirkişilerin görev, yetki ve yükümlülükleri

Yönetmelik, uygulamada mahkemenin görevlendireceği bilirkişilerin niteliğini standarda bağlayarak yargılama sürecinin daha öngörülebilir ilerlemesini amaçlar. Bilirkişilik, hakimin hukuki bilgisiyle çözemeyeceği, özel ya da teknik uzmanlık gerektiren konularda başvurulan bir kurumdur.

Bilirkişilik Siciline Kabul Süreci

Bilirkişilik Daire Başkanlığı, siciline kabul sürecini ayrıca düzenleyen Bilirkişilik Siciline Kabule İlişkin Usul ve Esaslar başlıklı bir belge de yayımlamıştır. Bu belge, başvuru ve kabul sürecinin ayrıntılarını ortaya koyar.

Bilirkişi olmak isteyen kişiler, yönetmelik ve ilgili usul ve esaslarda belirlenen şartları taşımaları halinde bilirkişilik temel eğitimini tamamlayarak sicile başvurabilir. Başvuru için aranan somut nitelikler, mesleki deneyim ve belge şartları resmî metinlerde ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir; güncel şartların doğrulanması için yönetmeliğin ve ilgili usul ve esasların yürürlükteki metinlerine bakılması önemlidir.

Temel Eğitim ve Muafiyet

Bilirkişilik siciline kabul için kural olarak temel eğitimin tamamlanması gerekir. Bununla birlikte, Bilirkişilik Daire Başkanlığı bazı kişilerin temel eğitimden muaf tutulabileceğine ilişkin ayrı bir Usul ve Esaslar duyurusu yayımlamıştır. Bu duyuru, muafiyet kapsamına giren kişileri belirler.

Eğitim müfredatı zaman zaman güncellenmektedir. Daire Başkanlığı, temel ve yenileme eğitimi müfredatına ilişkin daha önce bir güncelleme duyurusu yayımlamıştır. 2025 yılındaki yönetmelik değişikliğinin ardından ise 6 Mayıs 2025 tarihinde yeni bir müfredat duyurusu yayımlanmıştır.

3 Mayıs 2025 Tarihli Yönetmelik Değişikliği

Bilirkişilik Yönetmeliği, yürürlüğe girdiği tarihten bu yana çeşitli değişikliklere uğramıştır. En güncel değişiklik, “Bilirkişilik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” başlığıyla 3 Mayıs 2025 tarihli ve 32889 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Değişikliğin resmî metnine Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın yayımladığı belge üzerinden ulaşabilirsiniz.

Bu değişiklik, hem Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın resmî duyurusuyla hem de Adalet Bakanlığı’nın kurumsal sitesinde kamuoyuna duyurulmuştur. Yönetmelik değişikliklerinin yargılama sürecindeki bilirkişi görevlendirmelerine yansıması olabileceği için, bilirkişilikle ilgili işlemlerinizde güncel metni esas almanız önemlidir. Değişiklikle hangi maddelerin ne şekilde düzenlendiğine dair ayrıntılar için değişiklik yönetmeliğinin tam metnini incelemek gerekir.

Yetkili Kurum: Bilirkişilik Daire Başkanlığı

Bilirkişilikle ilgili kanun, yönetmelik, genelge ve duyuruların resmî muhatabı, Adalet Bakanlığı bünyesindeki Bilirkişilik Daire Başkanlığı’dır. Başkanlığın görev ve yapısına ilişkin bilgi Hakkımızda sayfasında yer alır. Bilirkişilik mevzuatına toplu erişim için ise Kanunlar ve Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın ana sayfasını kullanabilirsiniz.

Bilirkişi Raporu ve Yargılamadaki Yeri

Bilirkişi, mahkemenin çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren bir konuda görevlendirdiği kişi ya da kurumdur. Bilirkişinin sunduğu rapor, mahkeme tarafından takdir edilen bir delil niteliği taşır; hakim, bilirkişi raporunu serbestçe değerlendirir ve raporla bağlı değildir. Taraflar, bilirkişi raporuna karşı itiraz edebilir, ek rapor ya da yeni bir bilirkişi incelemesi talep edebilir.

Bilirkişi raporunun hatalı veya eksik olduğunu düşünen taraflar, yargılamanın seyrine göre kanun yollarına da başvurabilir. Kararın istinaf ve temyiz aşamalarındaki denetimi için istinaf başvurusunun nasıl yapıldığını ve temyiz süresinin kaçırılması halinde neler olduğunu ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz. Bilirkişi incelemesinin sıkça gündeme geldiği davalardan biri olan izale-i şuyu davaları hakkında da bilgi edinebilirsiniz.

Özet

Bilirkişilik Yönetmeliği, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’na dayanan ve bilirkişiliğe başvuru, sicile kabul, nitelikler ile eğitim süreçlerini düzenleyen temel ikincil mevzuattır. İlk metni 2017 yılında yürürlüğe giren yönetmelik, en son 3 Mayıs 2025 tarihli değişiklikle güncellenmiştir. Bilirkişilikle ilgili bir işleminiz varsa, güncel yönetmelik metnini ve ilgili usul ve esasları resmî kaynaklardan takip etmeniz önemlidir. Somut durumunuzun değerlendirilmesi için bir hukuk profesyonelinden görüş almanız yerinde olur.