Boşanma davaları kanunda anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davası olmak üzere iki türdür. Anlaşmalı boşanma davası, çekişmeli boşanma davasına nazaran daha kısa sürdüğünden ayrılık sürecinde çiftlerin en çok tercih ettiği boşanma türü anlaşmalı boşanma davasıdır. Fakat anlaşma koşulları gerçekleşmediğinde eşler, boşanmadan doğan yasal haklarını mahkeme tarafından hükmedilmesini talep ederek çekişmeli boşanma davasını açabilecektir. Çekişmeli boşanma davası, tarafların uzlaşamadığı hususların mahkeme tarafından nihai bir çözüm bulması için başvurulan bir yöntemdir. Tarafların sunmuş olduğu iddia ile taleplerin değerlendirilmesi, delillerin incelenmesi aşamaları en az 1 yıl sürmektedir.

Çekişmeli boşanma davalarının net olarak ne kadar süreceği ve kesin olarak hangi sürede sona ereceğini belirtmek mümkün değildir. Davanın hangi mahkemede açıldığı, bu mahkemenin iş yoğunluğunun ne kadar olduğu, tarafların delillerinin incelenmesi aşaması gibi birden fazla neden ile bir davanın sürecinde değişkenlikler bulunmaktadır. İstanbul, Ankara, İzmir gibi dosya yoğunluğu fazla olan büyük illerde davalar en az 1,5 yıl sürmektedir (Mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişkenlik göstererek daha az sürdüğü dosyalar bulunmaktadır.) ve 2 yıla kadar uzayabilmektedir. Bu belirtilen süre ilk derece mahkemesinde devam edecek olan kararın verilmesi aşamasına kadar olan süreçtir. Karar verildikten sonra istinaf mahkemesine gönderilerek karara itiraz etme süreci de vardır ve yaklaşık olarak itiraz değerlendirme süreci de 1-2 yıldır.

Çekişmeli Boşanma Davası Aşamaları Nedir?

Davanın açıldığı andan itibaren sürecin ne kadar sürdüğünü daha net bir şekilde anlatmak ve bu davanın hangi aşamalardan geçtiğini belirtmek maksatlı bu tablo oluşturulmuştur.

Ortalama Süre Nedir?

Çekişmeli boşanma davaları ortalama olarak 1,5- 2 yıl sürmektedir. Ancak mahkemenin iş yoğunluğu fazla ise senede 2 duruşma gerçekleşmekte ve bu gibi durumlarda bir dava süreci 3 yıla kadar uzamaktadır.

Yerel mahkeme tarafından verilen karar sonrası tarafların ikisi ya da birisi istinaf yoluna başvurabilir. Bu nedenle istinaf süreci de dahil olmak üzere bir boşanma davasının tam anlamıyla neticeye ulaşması, kesin karar verilmesi toplamda 3-4 yıla kadar uzayabilir.

Her İki Taraf Boşanmak İster ise Süreyi Kısaltır Mı?

Her iki eş de boşanmak isterse davanın süresini kısaltır, daha çabuk boşanma kararı verilir bilgisi, yanlıştır.  Her iki tarafın da boşanmak istemesi ya da taraflardan birisinin boşanmak istememesi dava sürecine etki etmemektedir. Nitekim çekişmeli boşanma davası, tarafların yalnızca boşanma hususunda mutabakata varmadığı hallerde açılmaz. Tarafların boşanmaya bağlı olan unsurlarda anlaşamaması halinde de çekişmeli boşanma davası açılabilir. Eşler azminat; nafaka; velayet hususlarında ortak noktada buluşamıyorsa eşler çekişmeli boşanma yolu ile boşanabilir.

Mahkeme tarafların boşanma ile boşanmaya bağlı unsurlara dair dilekçeler aşamasının tamamlanmasını, akabinde tahkikat aşamasında delillerin incelenmesini ve en sonunda da araştırılacak bir husus kalmadığından karar aşamasına geçeceğinden yasal işlemleri uygulayacaktır. Davalının boşanmak isteyip istememesi, her iki eşin de boşanmak istememesi dava sürecini etkilemeyecektir.

Karşı Taraf Duruşmaya Gelmezse Süreç Uzar Mı?

En çok sorulan sorulardan birisi de çekişmeli boşanma davasına taraflardan birisinin gelmeyerek davayı uzatıp uzatamayacağıdır. Öncelikle burada bildirilmesi gereken en önemli husus şudur ki; davacının davaya katılmaması dava dosyasının düşmesine neden olacaktır. Fakat davalının davaya katılmaması ya da davaya cevap vermemesi dava sürecini uzatmamaktadır. Hatta davalının dava dilekçesine cevap vermemesi dava sürecini daha da kısaltmaktadır, süreçte dilekçeler aşamasında yaklaşık 1 ay kazandırmış olacaktır.

Davalının davaya katılma gibi bir zorunluluğu bulunmamaktadır, bu nedenle duruşmalara katılmaması yargılama sürecini uzattığı manasına hiç gelmemektedir. Mahkeme, açılan davada dava dilekçesinin usule uygun olup olmadığını inceledikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre davadaki usuli işlemlerin tamamlanmasını sağlayacaktır.

Çekişmeli Boşanma Kaç Celsede Biter?

Bir çekişmeli boşanma davası ortalama olarak 5-6 duruşmada sona ermektedir. İlk olarak ön inceleme duruşması gerçekleşecektir. Ön inceleme duruşması sonrasında 4-5 celse delillerin incelenmesi, tanıklar varsa tanıkların dinlenmesi işlemleri tamamlanacaktır. Son olarak ise deliller sona erdiği bildirilecek ve karar, son duruşmada açıklanacaktır.

Çekişmeli Boşanma Davası Neden Uzun Sürüyor?

Çekişmeli boşanma davası adı üzerinde olduğu gibi ihtilaflı bir dava türüdür ve taraflar uzlaşamadığı hususlarda mahkemenin karar vermesini talep etmektedir. Bu nedenle tarafların her ikisi iddialarını ve savunmalarını sunacak, deliller incelenecek ve değerlendirme sonrasında bir karar verilecektir. Kısacası tarafların anlaşma sağlamadığı konular adına mahkemenin karar vermesi için belli usuli işlemlerin tamamlanması gerekmektedir. Hakim iki taraf boşanmak istese dahi belli usuli işlemler tamamlanmadan ve gerekli delil incelemesini yapmadan bir sonuca ulaşamayacaktır. Sürecin bir avukat eşliğinde yapılması ve dosyanın takibi önemli olup süreci kısaltabilecektir.

Birçok kişi davanın uzun sürdüğünden dert yanmaktadır; fakat bunu bilen eşler, sırf davalar uzun sürdüğü için mutsuz bir evlilikte yıllarını geçirmektedir. Halbuki boşanma davasında eşlerin evliliği resmi olarak devam etse de dava devam ederken ayrı yaşamalıdır. Boşanma talepli dava açarak bir adım atılmalı, yıllar boyu mutsuz bir evliliğe hapsolmamalıdır.

Boşanma sürecinizde dosyanıza özel hukuki değerlendirme için İstanbul boşanma avukatı Çınar Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Tebligat Ne Zaman Gelir?

Dava, dilekçenizin mahkeme kaydına girdiği tarihte açılmış sayılır (HMK m.118). Boşanma davası kaç günde açılır sorusunun cevabı bu nedenle aynı gündür: harcı ve gider avansını yatırıp dilekçeyi tevzi bürosuna verdiğinizde dosyanız numarasını alır. Bundan sonrasını tebligat belirler.

Boşanma davası açıldıktan kaç gün sonra tebligat gelir sorusunun sabit bir cevabı yoktur. Mahkeme dosyayı kaydeder, tensip zaptını düzenler ve dava dilekçesini davalıya tebliğe çıkarır. Süreyi; mahkemenin iş yükü, gider avansının yatırılmış olması, bildirdiğiniz adresin doğruluğu ve tebligatın gideceği yer belirler. Adres hatalıysa veya davalı adreste bulunamazsa tebligat iade edilir; mahkeme adres araştırması yapar ve koşulları varsa 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.21/2 uyarınca nüfusta kayıtlı adrese tebligat çıkarır. Her iade, takvimi haftalarca geriye atar.

Tebligatı alan eşin cevap dilekçesi verme süresi iki haftadır (HMK m.127). Bu süre yetmiyorsa, süre dolmadan başvurup bir ayı geçmemek üzere ek süre isteyebilirsiniz.

Boşanma Karşı Dava Açma Süresi Kaç Gündür?

Boşanma davasında karşı dava açma süresi cevap süresiyle birliktedir: karşı davayı cevap dilekçesiyle birlikte ya da cevap süresi içinde ayrı bir dilekçeyle açarsınız (HMK m.133). Süreyi kaçırırsanız karşı dava hakkınızı yitirirsiniz; ayrı bir dava açıp birleştirme isteyebilirsiniz, ancak bu yol süreci uzatır.

Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?

Hâkim son duruşmada kısa kararı açıklar. Boşanma bu anda hukuken gerçekleşmez; mahkeme daha sonra gerekçeli kararı yazar ve taraflara tebliğ eder.

Karara Çıkmış Boşanma Davası Ne Zaman Sonuçlanır?

Boşanma davasında karara çıkmış ne kadar sürer diye soranların asıl merak ettiği, kısa karardan sonraki bekleyiştir. Gerekçeli kararın yazılma süresi mahkemenin iş yüküne bağlıdır ve karar tebliğ edilmeden kanun yoluna başvuru süresi işlemeye başlamaz. Taraflardan hiçbiri iki hafta içinde istinaf yoluna gitmezse karar kesinleşir; mahkeme kalemi dosyaya kesinleşme şerhi düşer.

Boşanma davası ne zaman kesinleşir sorusu pratikte önem taşır. Kesinleşmeden evlilik sona ermez, taraflar yeniden evlenemez ve mal rejiminin tasfiyesi karara bağlanamaz. Kesinleşen kararı mahkeme nüfus müdürlüğüne bildirir; medeni hâliniz kayda işlendikten sonra yeni kimlik kartı için başvurabilirsiniz. Kadın bakımından TMK m.132’deki üç yüz günlük bekleme süresi de kesinleşme tarihinden işler; doğum gerçekleşmişse ya da mahkeme süreyi kaldırmışsa bu kural uygulanmaz.

Boşanma Kararına İtiraz: Süre, Dilekçe ve İnceleme

Yerel mahkemenin kararını hatalı buluyorsanız istinaf yoluna başvurursunuz. Boşanmada istinaf süresi, gerekçeli kararın size usulüne uygun tebliğinden başlayarak iki haftadır (HMK m.345). Dilekçeyi kararı veren aile mahkemesine verebileceğiniz gibi, başka bir yer mahkemesi aracılığıyla da gönderebilirsiniz (HMK m.343).

Boşandıktan sonra itiraz süresi diye ayrı bir süre yoktur; karara itiraz, bu iki haftalık süre içinde istinaf yoluyla yapılır. Süreyi elinizde olmayan bir nedenle kaçırdıysanız eski hâle getirme talebinde bulunabilirsiniz (HMK m.95 ve devamı); bu yol dar koşullara bağlıdır.

Dosyayı, çekişmeli boşanma davasında istinaf mahkemesi olarak bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk dairesi inceler. Daire; başvuruyu esastan reddedebilir, kararı düzelterek yeniden hüküm kurabilir ya da kararı kaldırıp dosyayı yeniden görülmek üzere yerel mahkemeye gönderebilir (HMK m.353). Boşanmada istinaf ne kadar sürer sorusuna kesin bir süre vermek mümkün değildir; inceleme, dairenin iş yüküne ve duruşma açılıp açılmamasına göre değişir. Daire kararının ardından, kanunda öngörülen hâllerde temyiz yolu da açıktır.

Boşanma Davasından Feragat mi, Vazgeçme mi? Hangisi Ne Sonuç Doğurur?

Aramalarda sık geçen “boşanma davasından feragat 3 yıl” ifadesi, birbirinden ayrı iki kuralın karışmasından doğar. Feragat, davacının talep sonucundan tümüyle vazgeçmesidir ve hüküm kesinleşinceye kadar her aşamada yapılabilir (HMK m.307, m.310). Feragatle sona eren dava kesin hüküm gibi sonuç doğurur (HMK m.311); aynı vakıalara dayanarak aynı davayı yeniden açamazsınız.

Boşanma davasından vazgeçme süresi diye bir süre ise bulunmaz. Dilekçenizi verdikten sonra davayı geri almak isterseniz, davalı cevap dilekçesini vermişse onun açık rızası gerekir (HMK m.123). Duruşmalara katılmayıp dosyayı takipsiz bırakmanın sonucu farklıdır: dosya işlemden kaldırılır ve üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.150).

Üç yıllık süre bambaşka bir kuraldır. Açılmış bir boşanma davası reddedilir ve bu kararın kesinleşmesinden başlayarak üç yıl geçtiği hâlde ortak hayat yeniden kurulamazsa, eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4). Feragat nedeniyle verilen ret kararının bu üç yıllık süreyi başlatıp başlatmadığı tartışmalıdır; dosyanızda hangi gerekçeyle karar verildiğine dikkat edin.

Özel boşanma sebeplerinde ayrıca hak düşürücü süre işler. Zina (TMK m.161) ile hayata kast, pek kötü muamele veya onur kırıcı davranış (TMK m.162) sebeplerinde dava hakkı, sebebi öğrenmenizden başlayarak altı ay ve her hâlde beş yıl geçmekle düşer; eşini affeden eşin dava hakkı yoktur.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası hangi mahkemede açılır?

Boşanma davalarına aile mahkemeleri bakar; aile mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi davayı bu sıfatla görür. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Bu iki yer arasında seçim hakkı davayı açan eştedir.

Boşanma davası açmak ne kadara mal olur?

Dava açarken başvurma harcı, peşin harç ve gider avansı ödersiniz; tutarlar her yıl yeniden belirlenen tarifelere göre değişir. Gider avansı tebligat, bilirkişi ve tanık giderlerini karşılar; yetmezse mahkeme tamamlamanızı ister. Avukatla çalışıyorsanız vekâlet ücreti bunlara eklenir. Ödeme gücünüz yoksa adli yardım talebinde bulunabilirsiniz (HMK m.334).

Çekişmeli boşanmada kadının hakları nelerdir?

Kanun bu hakları cinsiyete göre değil, eşlerin durumuna göre tanır. Dava sürerken kendiniz ve çocuklar için tedbir nafakası (TMK m.169), kararla birlikte yoksulluk nafakası (m.175), iştirak nafakası (m.182), kusurlu eşten maddi ve manevi tazminat (m.174), velayet ile mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacak isteyebilirsiniz. Şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı da alabilirsiniz.

Boşanma davası devam ederken sevgili edinmek davayı etkiler mi?

Evlilik, karar kesinleşene kadar bütün sonuçlarıyla sürer ve sadakat yükümlülüğü de bu süre boyunca devam eder (TMK m.185). Dava sırasında kurulan ilişki, karşı tarafa karşı dava veya yeni bir dava açma imkânı verir; kusur dengesi ise tazminat ve yoksulluk nafakası taleplerini doğrudan etkiler. Ayrıca evlilik sürerken doğan çocuğun babası kocadır (TMK m.285). Bu dönemde nasıl davranacağınız konusunda bir avukata danışmanız yararlı olur.

Çekişmeli boşanmada ilk duruşmada neler olur?

İlk duruşma çoğunlukla ön inceleme duruşmasıdır. Hâkim dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı konuları tek tek tespit eder, sizi sulhe teşvik eder ve eksik delillerinizi sunmanız için süre verir (HMK m.137 ve devamı). Tedbir nafakası ile geçici velayet gibi talepler bu aşamada karara bağlanabilir. Tanıklar bu duruşmada değil, tahkikat duruşmalarında dinlenir.

5 yıl ayrı yaşayan eşlerin boşanması mümkün müdür?

Ayrı yaşamak tek başına boşanma sebebi değildir; kanunda belirli bir ayrılık süresinin sonunda evliliğin kendiliğinden sona ermesi düzenlenmemiştir. Ancak daha önce açılmış bir boşanma davası reddedilmiş ve bu kararın kesinleşmesinden başlayarak üç yıl içinde ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4). Bu hâlde boşanma için kusur şartı aranmaz; tazminat ve nafaka taleplerinde kusur yine değerlendirilir.