Davadan Feragat Halinde Vekalet Ücreti

Davadan feragat halinde vekalet ücreti, kural olarak feragatin yargılamanın hangi aşamasında yapıldığına göre belirlenir. Feragat, ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce gerçekleşirse Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre hesaplanan ücretin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra gerçekleşirse ücretin tamamına hükmedilir. Bu ayrım, davayı sona erdiren feragat işleminin karşı tarafın avukatlık ücreti bakımından doğurduğu en önemli sonuçtur.

Aşağıda önce feragatin ne anlama geldiğini, ardından vekalet ücretinin nasıl belirlendiğini ve uygulamada dikkat edilmesi gereken noktaları açıklıyoruz.

Davadan feragat nedir?

Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Bu kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu içinde düzenlenmiştir. Kanunun 309. maddesine göre feragat beyanı, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabilir.

Feragatin en belirgin sonucu, 311. maddede düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesi bir bireysel başvuru kararında bu hükmü şöyle aktarmıştır: “Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. İrade bozukluğu hâllerinde, feragat ve kabulün iptali istenebilir.” Yani feragat, davanın konusu olan hakkı ortadan kaldırır ve kesin hüküm gibi bağlayıcı bir etki yaratır. Bu nedenle feragat kararı ölçülü biçimde ve sonuçları değerlendirilerek verilmelidir.

Feragat, hile, hata veya korkutma gibi irade bozukluğu hâllerinde iptal edilebilir. Bunun dışında, geçerli bir feragat beyanından tek taraflı olarak dönmek mümkün değildir.

Feragat halinde vekalet ücreti neye göre belirlenir?

Feragat halinde karşı taraf vekiline ödenecek ücretin miktarını belirleyen asıl hüküm, Türkiye Barolar Birliği tarafından çıkarılan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin (AAÜT) 6. maddesidir. Bu maddeye göre:

“Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.”

Bu kural, davayı sona erdiren bütün işlemleri kapsar. Feragat da bunlardan biridir. Dolayısıyla feragat halinde vekalet ücreti hesaplanırken bakılacak temel ölçüt, feragatin ön inceleme tutanağının imzalanmasından önce mi sonra mı yapıldığıdır.

Ön inceleme öncesi feragat

Feragat, ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce gerçekleşirse, tarife hükümlerine göre belirlenecek vekalet ücretinin yarısına hükmedilir. Bu, davanın erken aşamada sonlandırılmasının karşı tarafın avukatlık ücreti bakımından yarattığı avantajdır.

Ön inceleme sonrası feragat

Ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra feragat edilirse, vekalet ücretinin tamamına hükmedilir. Yargılamanın belirli bir aşamayı geçmiş olması, karşı taraf avukatının emeğinin daha büyük ölçüde harcandığı kabulüne dayanır.

Bu “yarım ücret – tam ücret” ayrımının, tarifenin farklı yıllara ait resmî metinlerinde tutarlı biçimde yer aldığı görülmektedir. Örneğin kuralın uygulanışını, tarifenin genel hükümlerini içeren resmî metinlerden takip etmek mümkündür.

Güncel Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi

Vekalet ücretinin somut tutarı, feragat tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre hesaplanır. Bu nedenle hangi tarifenin uygulanacağı önemlidir.

• 2024-2025 dönemine ilişkin tarife, 3 Ekim 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
• Takip eden dönem için yeni bir Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Adalet Bakanlığı’nın konuya ilişkin duyurusunda, tarifenin “Amaç ve kapsam” başlıklı maddesine “Avukatlık asgarî ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz” hükmünün eklendiği belirtilmiştir. Bu düzenlemeyle, tarifenin altında bir ücretin geçerli kabul edilemeyeceği vurgulanmıştır. Konuya ilişkin resmî açıklamaya Adalet Bakanlığı duyurusundan ulaşabilirsiniz.

Avukatlık Kanunu ile ilişkisi

Avukatlık ücretinin tarifeye bağlı olması, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ile de bağlantılıdır. Kanunun 164. maddesi avukatlık ücretine, 165. maddesi ise davayı sona erdiren yollardan biri olan sulh (anlaşma) durumunda tarafların avukatlık ücretinden sorumluluğuna ilişkin çerçeveyi çizmektedir.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun bir başvuru kararında, Avukatlık Kanunu’nun 165. maddesinin getirdiği sorumluluk sulh bağlamında değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeye ilgili karar metninden ulaşmak mümkündür. Feragat ile sulh birbirinden farklı işlemler olmakla birlikte, her ikisi de davayı sona erdirdiği için karşı taraf vekaletinin ücreti gündeme gelir.

Feragat halinde vekalet ücreti kime ait olur?

Feragat, davacının talebinden vazgeçmesi anlamına geldiği için, kural olarak davanın davalı lehine sonuçlanmış sayılmasına yol açar. Bu durumda mahkeme, davalı kendisini bir avukatla temsil ettirmişse, davalı lehine vekalet ücretine hükmeder. Bu ücret, feragatin yapıldığı aşamaya göre AAÜT’nin 6. maddesindeki yarım veya tam ücret kuralına göre belirlenir.

Vekalet ücretinin yanı sıra, feragat halinde yargılama giderleri bakımından da davadan vazgeçen taraf aleyhine sonuç doğabilir. Bu nedenle feragat kararı, sadece dava konusu hak yönünden değil, ücret ve gider yükleri yönünden de değerlendirilmelidir.

Uygulamada dikkat edilecek noktalar

• Feragatin zamanlaması, karşı tarafa ödenecek vekalet ücretinin yarım mı tam mı olacağını doğrudan etkiler. Bu nedenle feragat kararının hangi aşamada verildiği önem taşır.
• Feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurduğundan, aynı konuda yeniden dava açmak kural olarak mümkün olmaz.
• Ücretin somut tutarı, feragat tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre hesaplandığından, hesaplamada güncel tarife metni esas alınmalıdır.
• Feragat, irade bozukluğu hâllerinde iptal edilebilir; ancak bunun dışında geri alınamaz.

Feragat işlemi, davayı sona erdiren sonuçları ve maliyetleri nedeniyle, karar vermeden önce dosya durumu ve yargılama aşaması dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Yargılama sürecinin ilerleyen aşamalarında karar aşamasına ve kanun yollarına ilişkin bilgi için istinaf başvurusu ve temyiz süresi ve kararın kesinleşmesi konularımıza da bakabilirsiniz.

Her dava dosyasının kendine özgü koşulları bulunduğundan, feragat kararı ve doğuracağı vekalet ücreti sonuçları hakkında bir avukata danışmanız yerinde olur.