Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı (2026 Rehberi): Tapu Devri, Kredili Ev, Ziynet ve Protokol
Kısa Özet: Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı, tarafların protokolde açık ve icra edilebilir şekilde mutabakata varmasıyla güvence altına alınır. Taşınmaz/araç devri, kredili evin durumu, ziynet eşyaları, çocuk lehine devir, tapu harcı ve parsel bilgileri gibi ayrıntılar mutlaka net tarihler ve ödeme/usul bilgileri ile yazılmalıdır. Aksi hâlde uygulamada ciddi hak kayıpları yaşanabilir. Kaynak: anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı notları.
Temel İlkeler ve Protokolün Önemi
Anlaşmalı boşanmada mal rejimi tasfiyesi, protokol ile belirlenir. Protokol; hangi malın kime kalacağı, devir/ödeme tarihi, ödeme yöntemi ve hesap bilgileri, masrafların kimince karşılanacağı gibi icra edilebilir unsurları açıkça içermelidir. Aksi takdirde karar kesinleştikten sonra mal paylaşımını yeniden açmak mümkün olmaz. Kredili Ev: Kimin Üzerinde Kalır? Ödemeyi Kim Yapar?
Kredi devam ediyor olması, anlaşmalı boşanmaya engel değildir. Taraflar, kredili evin kimin üzerinde kalacağına ve kalan taksitleri kimin ödeyeceğine yönelik açık bir hüküm kurmalıdır. İstenirse belirli bir bedel karşılığı mülkiyet devri + krediyi üstlenme kombinasyonu da düzenlenebilir.
Mal Devri ve Zamanlama: Ne Zaman, Nasıl?
Devir/ödeme tarihleri “makul süre” gibi muğlak ifadeler yerine gün/ay/yıl ve saat gibi netlikte yazılmalıdır. Örneğin araç devri yapılacaksa, hangi tarihte devredileceği ve bedelin hangi IBAN’a, nasıl ödeneceği belirtilmelidir.
Tapu Devri: Hangi Bilgiler Yazılmalı?
Taşınmaz devrinde; il–ilçe–mahalle, ada–parsel, bağımsız bölüm, nitelik ve pay oranı gibi tapu bilgileri; devir tarihi ve harcı kimin ödeyeceği mutlaka yazılmalıdır. Protokol ne kadar ayrıntılı ise icrası o kadar güvenli olur.
Tapu Devri Yapılmıyorsa Ne Yapılır?
Protokol hükümleri uygulanmıyorsa, yükümlülüğe uymayan eski eş aleyhine yasal yollara (ilamlı icra/ifaya zorlama vb.) başvurulur. Protokol, icra kabiliyeti taşıyorsa süreç hızlanır.
Çocuğa Mal Devri Mümkün mü?
Evet. Taraflar, belirli bir malın müşterek çocuk üzerine devrini kararlaştırabilir. Bu durumda devir tarihi ve tapu bilgileri açıkça yazılmalıdır.
Ziynet Eşyaları (Takılar) Kime Aittir?
Uygulamada düğünde takılan altınlar kadının hakkı kabul edilir. Taraflar, takıların aynen iadesi veya bedelinin ödenmesi şeklinde düzenleme yapıp, ödeme/teslim tarihini de netleştirmelidir.
Ev–Arsa–Tarla Paylaşımı ve Değer Ödemesi
Taraflar diledikleri paylaşımı kararlaştırabilir; ancak icra edilebilir ve hukuka aykırı olmayan hükümlerle. Değer ödenecekse tutar–tarih–hesap bilgileri açık olmalıdır.
Araç Paylaşımı/Devri ve Noter Masrafları
Araç; ya devir edilir ya da bedel ödenerek bir eşte kalır. Devir tarihi, noter işlemleri ve masrafın kimce ödeneceği protokole yazılmalıdır. Bedel ödenecekse hangi tarihte hangi hesaba yatırılacağı belirtilmelidir.
Aile Konutu Şerhi Ne Zaman Sona Erer?
Boşanma kararının kesinleşmesi ile aile konutu şerhi kalkar. Bu husus protokolle değil, kesinleşme şerhiyle kendiliğinden sonuç doğurur.
Kiradaki Ev ve Eşya Paylaşımı
Kirada oturuluyorsa, kim oturmaya devam edecek, kira sözleşmesi kimin üzerine alınacak ve ev eşyalarının paylaşımı net şekilde yazılmalıdır.
“Ev Alma Taahhüdü” Maddesi Yazılabilir mi?
İleri tarihte ev alınacağına dair taahhüt düzenlenebilir; fakat şartlar somut (şehir, m², değer, tarih) yazılmalıdır. Uyuşmazlık riskini azaltmak için, pratikte ev almak yerine eşdeğer bedel ödenmesi daha sağlıklıdır.
Tapusu Olmayan Ev İçin Ne Yapılır?
Tapusu olmayan yer, protokole mal devri olarak yazılamaz. Önce tapu çıkarılmalı; mümkün değilse bedel ödemesi üzerinden hüküm kurulmalıdır.
Kredi Borçları Boşanmayla Biter mi?
Hayır. Kredi borcu, boşanma ile kendiliğinden sona ermez. Krediyi üstlenecek eş ve koşulları protokolde açıkça belirlenmelidir.
Taşınmazın Satılmayacağına İlişkin Hüküm Konur mu?
“Satılamayacak” türü bir özgürlük sınırlaması hükmü koymak doğru değildir ve uygulanabilirlik sorunu doğurur.
Taşınmazın Çocuğa Devri/Satışı
Mümkündür. Parsel/bölüm bilgisi ve devir/tescil tarihi açıkça yazılmalıdır.
Boşanma Sonrası Borçlu Eşin Ölümü
Boşanma kesinleştikten sonra eşler artık birbirine mirasçı olmaz. Ancak protokolden doğan ödenmemiş borç varsa, alacak, borçlu eşin mirasçılarına karşı ileri sürülebilir.
Tapu Harcı Kimin Tarafından Ödenir?
Tapu devri varsa harcı kimin ödeyeceği (veya paylaşılıp paylaşılmayacağı) protokolde kesin olarak yazılmalıdır.
Parsel/Bağımsız Bölüm No Yazılmalı mı?
Evet. Protokolün icra edilebilir olması için taşınmazın tapu nitelikleri (ada–parsel–bağımsız bölüm–nitelik) eksiksiz yazılmalıdır.
Hisseli Paylaşım ve Gelir Paylaşımı
Hisseli paylaşım mümkündür; fakat gelir paylaşımı (kira vb.) boşanma sonrası evlilik bağının bitmesi nedeniyle protokole genel geçer bir hüküm olarak yazılamaz.
Eşyalar Kadına mı Kalır?
01.01.2002 sonrası edinilen mallarda kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır; “tüm eşyalar kadına kalır” şeklinde genel bir yasa hükmü yoktur. Ziynet ise kural olarak kadına aittir.
Hükümlü Yerine Vasi Dinlenebilir mi?
Boşanma, kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır; bu nedenle anlaşmalı boşanmada vasi yerine geçemez.
Mallara Tedbir Konulabilir mi?
Tedbir, uyuşmazlığa konu mallar yönünden çekişmeli boşanmalarda söz konusudur; anlaşmalı boşanmada kural olarak mal tedbiri yoluna gidilmez.
SSS – Sık Sorulan Sorular
Mal paylaşımını anlaşmalı boşanmadan sonra tekrar açabilir miyiz?
Genel olarak hayır. Anlaşmalı boşanma kararı kesinleştikten sonra protokol hükümleri bağlayıcıdır. Bu yüzden protokolü baştan ayrıntılı hazırlamak gerekir.
Kredili evde kalan taksitler nasıl düzenlenmeli?
Hangi eşin ödeyeceği, devrin/üstlenmenin şartları ve takvim net tarihlerle protokole yazılmalıdır.
Ziynet eşyaları kime aittir?
Uygulamada düğünde takılan altınlar kadına aittir; iade veya bedel ödeme seçeneği ve tarih protokolde belirtilmelidir.
Tapu devrinde hangi bilgiler zorunlu?
İl–ilçe–mahalle, ada–parsel, bağımsız bölüm, nitelik, pay oranı; devir tarihi ve tapu harcı sorumlusu mutlaka yazılmalıdır.
“Satılamaz” hükmü yazabilir miyiz?
Genel bir satış yasağı özgürlük kısıtlaması doğurur ve uygulanabilir değildir. Bu nedenle önerilmez.

