Veraset İlamı Süresi: Ne Kadar Sürer, Süresi Var mı?

Veraset ilamı süresi bakımından kanunda sabit bir gün sayısı yoktur. Başvurunun noterde mi mahkemede mi yapıldığına, nüfus kayıtlarının yeterli olup olmadığına ve dosyanın yargılama gerektirip gerektirmediğine göre süreç kısalabilir ya da uzayabilir. Belgenin kendiliğinden sona eren bir geçerlilik süresi de Türk Medeni Kanunu m. 598’de öngörülmemiştir. Bu yazıda sürecin nasıl işlediğini, belgenin ne işe yaradığını ve mahkemeden veraset ilamı ücretinin nasıl belirlendiğini resmî kaynaklara dayanarak ele alıyoruz.

Veraset ilamı ile mirasçılık belgesi aynı şey mi?

Günlük dilde “veraset ilamı” denir, ancak kanun metni “mirasçılık belgesi” terimini kullanır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 598. maddesine göre, başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Yani iki ad da aynı belgeyi anlatır.

Adalet Bakanlığı’nın yayımladığı sulh hukuk dilekçe örneklerinde de dava türü “Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi Verilmesi)” olarak yazılmıştır. Örneğin Fatih Sulh Hukuk Mahkemesi’ne hitaben hazırlanmış örnek dilekçede bu ifade yer alır. Bu yazıda iki terimi birlikte kullanacağız.

Veraset ilamı süresi: kanunda sabit bir süre var mı?

“Veraset ilamı süresi” ifadesi iki ayrı soruyu kapsayabilir. Birincisi, belgenin başvurudan sonra ne kadar sürede çıkacağıdır. İkincisi, çıkan belgenin ne kadar süre geçerli olduğudur. İki soruya verilecek cevap farklıdır.

Belgenin çıkma süresi

Türk Medeni Kanunu m. 598’de mirasçılık belgesinin verilmesi için bir karar süresi veya gün sayısı belirtilmemiştir. Adalet Bakanlığı’nın yayımladığı örnek dilekçelerde de bir süre taahhüdü bulunmaz. Bu nedenle “veraset ilamı şu kadar günde çıkar” biçiminde kesin bir ifade kullanmak doğru olmaz.

Yapılabilecek tek sağlıklı değerlendirme şudur: noter yolunda belge, nüfus kayıtlarının incelenmesiyle verilebildiği için nüfus kayıtları yeterliyse süreç kısa olabilir. Mahkeme yolunda ise süre, dosyanın yargılama gerektirip gerektirmediğine göre değişir. Bu yorum, aşağıda anlatacağımız noter yönetmeliği hükümlerine dayanır.

Belgenin geçerlilik süresi

Aynı maddenin ikinci cümlesi şöyledir: mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Maddenin metninde, belgenin belirli bir süre sonra kendiliğinden geçerliliğini yitireceğini söyleyen bir hüküm yoktur. Başka bir deyişle kanun metninde belgeye bir süre öngörülmemiştir.

Burada iki kavramı ayırmak gerekir. Bir belgenin zaman aşımına uğraması veya “eskimesi” başka, içeriğinin hatalı ya da sonradan geçersiz olduğunun ileri sürülmesi başkadır. Kanun ikinci ihtimali düzenlemiştir. “Her zaman ileri sürülebilir” ifadesi, geçersizlik iddiasının belirli bir süreye bağlanmadığını gösterir. Hangi hallerde bu iddianın sonuç doğuracağı ise somut dosyaya bağlıdır ve bu yazının konusu değildir.

Kurumların güncel tarihli belge istemesi

Uygulamada bazı kurumların yakın tarihli bir belge isteyebileceği söylenir. Bu konuda resmî bir dayanak doğrulayamadığımız için genel bir kural ifade etmiyoruz. Belgenin kullanılacağı kurumun kendi işlem rehberine bakmak ya da doğrudan kuruma sormak, yeni belge çıkarmak gibi gereksiz bir masraftan kaçınmanın en güvenli yoludur.

Veraset ilamı ne kadar sürede çıkar? Noter ve mahkeme yolu

Mirasçılık belgesi iki yerden alınabilir: noterlik veya sulh hukuk mahkemesi. Hangisinin mümkün olduğu, dosyanın niteliğine göre belirlenir. Süreyi etkileyen asıl unsur da budur.

Noter yolu

Noter yolu Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 2. maddesine göre nüfus kayıtlarının yeterli olduğu, yargılamanın gerekmediği veya talep edenin yabancı olmadığı hallerde noterlerce de belge verilebilir.

Yönetmeliğin 4. maddesine göre noter, nüfus kayıtlarını inceleyerek ilgilinin yasal mirasçı olup olmadığını tespit eder. Mirasçı olduğu anlaşılırsa miras paylarını gösteren belge ve suretleri verilir. İşlemin dayanağı nüfus kayıtlarının incelenmesi olduğundan, kayıtlar eksiksizse süreç genellikle kısa olabilir. Yine de bunun için yönetmelikte bir gün sınırı bulunmadığını hatırlatmak gerekir.

Noterde başvuru için hangi evrakların istendiğini ayrıca anlattık. Ayrıntı için Noterden Veraset İlamı İçin Gerekli Belgeler yazımıza bakabilirsiniz.

Noterin belge veremeyeceği haller

Yönetmeliğin 5. maddesine göre aşağıdaki durumlarda noter belge veremez:

• Nüfus kayıtları yetersizse,
• Talep yabancılar tarafından yapılıyorsa,
• Bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi gibi yargılama gerektiren bir durum varsa,
• Yargılamayı gerektiren yabancılık unsuru bulunuyorsa.

Bu hallerde başvuru mahkemeye yapılır. Dolayısıyla noter yolunun hızlı olabileceği düşüncesi, her dosya için geçerli değildir. Önce dosyanın bu istisnalara girip girmediğine bakmak gerekir.

Mahkeme yolu

Mahkeme yolunda başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır. Adalet Bakanlığı’nın yayımladığı örnek dilekçelerde dava türü “HASIMSIZ” olarak gösterilmiştir. Örneğin Bolvadin Sulh Hukuk Mahkemesi’ne hitaben hazırlanan örnek dilekçede da bu şekilde yazılıdır. Bu örnekler mevzuat değildir. Yalnızca uygulamanın nasıl yürüdüğünü göstermeleri bakımından önemlidir.

Uygulamada başvurunun hasımsız yapılması, bir karşı tarafın bulunmadığı anlamına gelir. Mahkeme, talep edenlerin mirasçılık sıfatını inceler. Bilirkişi incelemesi, tanık dinletilmesi ya da yabancılık unsuru gibi bir yargılama ihtiyacı varsa dosya daha uzun sürebilir. Dosyanın bu tür bir ihtiyaç doğurmadığı durumlarda ise noter yolu ile mahkeme yolu arasındaki fark azalabilir. Her iki halde de kesin bir gün sayısı vermek mümkün değildir.

Noter belgesine itiraz

Noterin verdiği mirasçılık belgesi kesin ve tartışılamaz değildir. Yönetmeliğin 6. maddesine göre noter belgesine karşı yetkili sulh hukuk mahkemesine itiraz edilebilir. 1512 sayılı Noterlik Kanunu’na 31/3/2011 tarihli 6217 sayılı Kanunla eklenen 71/C maddesi de noterlerin verdiği mirasçılık belgesine itirazı düzenler. Maddenin ayrıntılı koşullarını bu yazıda aktarmıyoruz. İtiraz düşünüyorsanız güncel metne bakmanız ya da bir avukata danışmanız yerinde olur.

Veraset ilamı ne işe yarar?

Mirasçılık belgesi, belgede adı geçen kişilerin mirasçılık sıfatını ve miras paylarını gösterir. Türk Medeni Kanunu m. 598 “mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge” ifadesini kullanır. Noter yönetmeliğinin 4. maddesi ise “miras paylarını gösterir” belgeden söz eder. Belgenin temel işlevi bu iki bilgiyi resmî olarak ortaya koymaktır.

Uygulamada belgenin nerelerde kullanıldığına dair bazı ipuçları, Adalet Bakanlığı’nın örnek dilekçelerinde görülür. Bolvadin örneğinde belgenin talep gerekçesi olarak bazı resmî kurumlarda kullanılmasının zorunlu olması gösterilmiştir. Bir ortaklığın giderilmesi dilekçesi örneğinde ise tapu müzekkeresi gibi işlemler için belgenin dava dosyasına eklendiği görülür. Bu örnek, belgenin kullanım alanlarının tamamını göstermez. Yalnızca belgenin, kurum işlemlerinde ve dava dosyalarında mirasçılığı kanıtlamak için dosyaya konulabildiğine işaret eder.

Bankalar, tapu, SGK ve vergi dairesi gibi kurumlarda hangi işlem için belgenin istendiğini ve hangi şekliyle kabul edildiğini burada sıralamıyoruz. Bu konuda doğrulanmış bir resmî kaynağa dayanmadan genel bir liste vermek yanıltıcı olabilir. Pratik öneri, işlem yapacağınız kuruma hangi belgeyi, hangi biçimde istediğini önceden sormaktır.

Belgenin mirasçılık sıfatını ve payları göstermesi, mirasın nasıl paylaşılacağı sorusunu kendiliğinden çözmez. Payların nasıl hesaplandığı ve paylaşımın nasıl yapıldığı ayrı bir konudur. Bu konuları Miras Nasıl Paylaşılır? Mirasçılık, Saklı Pay ve Mirasın Reddi, Eş Ölümünde Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır? ve Babadan Kalan Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır? yazılarında ele aldık.

e-Devlet üzerinden erişim ve sorgulama

Adalet Bakanlığı’nın basın duyurusuna göre mirasçılık belgesi 16 Aralık 2016’dan bu yana e-Devlet üzerinden görüntülenebilmektedir. Aynı kurumun açıklamasına göre ölüm tarihi 1990 yılı ve sonrası olanlara e-Devlet üzerinden mirasçılık belgesi verilmesine 22 Şubat 2018’de başlanmıştır. Bu bilgiler Adalet Bakanlığı’nın online miras sorgulama duyurusunda yer alır.

Bu düzenlemenin pratik anlamı şudur: belge çıktıktan sonra kâğıt nüshanın yanı sıra elektronik ortamda da görüntülenebilir. Hangi kurumun elektronik görüntüyü kabul ettiği ise kuruma göre değişebilir. Bu konuda da kurumun kendi uygulamasını teyit etmek gerekir.

Adalet Bakanlığı’nın aynı duyurularında sorgulama sayıları da paylaşılmıştır. Duyuruya göre ilk yıl miras sorgulama işlemi sayısı 3.535.356’dır. Bakanlığın mirasçılık belgesi ve vasiyetname sorgulamasına ilişkin açıklamasında ise mirasçılık belgesi verilmesi ve iptali kararlarının 2020’de 1.545.224 kez sorgulandığı belirtilmiştir. Bu sayılar eski tarihlidir ve güncel durumu yansıtmaz. Yalnızca elektronik sorgulamanın yaygın biçimde kullanıldığını göstermek için aktarıyoruz.

Mahkemeden veraset ilamı ücreti ve noter ücreti

Ücret konusunda kesin tutar vermiyoruz. Çünkü harç ve ücret tutarları her yıl yeniden belirlenir ve bu yazı tarihinde 2026 yılı için mahkeme ücretini gösteren bir resmî rakamı doğrulayamadık. Bunun yerine ücretin nasıl belirlendiğini ve güncel tutarı nereden öğreneceğinizi anlatıyoruz.

Noter yolunda ücret

Noterde mirasçılık belgesi verilmesi işlemi noterlik ücret tarifesine bağlıdır. 30.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026 Yılı Noterlik Ücret Tarifesi, terk eden eşin ortak konuta davet edilmesi ve mirasçılık belgesi verilmesi işlemlerini 13. maddesinde düzenler. Bu madde, söz konusu işlemlerde noter ücreti ve yazı ücretinin tarifenin 1. ve 3. maddeleri doğrultusunda alınacağını söyler. Tarifenin 1. maddesine göre noterler, yaptıkları işlemlerden Harçlar Kanunu’na göre aldıkları harçların yüzde otuzu oranında noter ücreti alır.

Tarifeye ilişkin duyuruya Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’nün 2026 Yılı Noterlik Ücret Tarifesi duyuru sayfasından da ulaşılabilir. Biz tarifede mirasçılık belgesi için belirlenen TL tutarını doğrulayamadığımız için bir rakam yazmıyoruz. Güncel tutarı öğrenmek için başvuracağınız noterliğe sormanız ya da tarifenin tam metnine bakmanız gerekir.

Mahkeme yolunda ücret

Mahkemeden veraset ilamı ücreti, noterdeki gibi bir noter ücret tarifesine değil, harç ve yargılama giderlerine dayanır. 492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarife, başvurma harcının sulh mahkemelerinde alınacağını düzenler. Kanun metnindeki rakamlar eski tarihlidir. Güncel tutarlar her yıl yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile belirlenir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın harç ve değerli kâğıt bedelinin ödenmesine ilişkin sayfası, 01.01.2026’dan itibaren geçerli 2026 harçlarının Seri No: 98 Genel Tebliği ile belirlendiğini teyit etmektedir. Bu bilgi tebliğin varlığını gösterir. Tebliğdeki tutarı bu yazıda aktarmıyoruz, çünkü metne ulaşıp doğrulayamadık.

Mahkemeye başvuracaksanız güncel harç ve gider avansı tutarını ilgili mahkemenin yazı işleri müdürlüğünden ya da UYAP e-ödeme ekranından öğrenebilirsiniz. Avukat aracılığıyla başvuru yapılırsa ayrıca bir ücret kararlaştırılabilir. Bu yazı avukatlık ücretine ilişkin bir tutar vermemektedir.

Noter mi mahkeme mi? Karar verirken dikkat edilecekler

Hangi yolun uygun olduğu, ücretten önce dosyanın niteliğine bağlıdır. Aşağıdaki sorular karar vermeye yardımcı olabilir:

• Nüfus kayıtları mirasçılığı göstermek için yeterli mi?
• Başvuruda bulunacak kişiler arasında yabancı var mı?
• Bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi gerektirecek bir durum görünüyor mu?
• Belgeyi kullanacağınız kurum, hangi yolla alınmış belgeyi ve hangi tarihli belgeyi kabul ediyor?

İlk üç sorunun cevabı noter yönetmeliğinin 2. ve 5. maddelerine dayanır. Dördüncü soru ise kuruma özgüdür ve kuruma sorularak netleştirilmelidir. Dosyanız karmaşıksa ya da mirasçılar arasında tartışma varsa başvuru yolunu seçmeden önce bir avukata danışmak, hem zaman hem masraf bakımından yararlı olabilir.

Süre kavramını başka sürelerle karıştırmamak

Veraset ilamı süresi sorgulanırken çoğu zaman mirasa ilişkin başka süreler de akla gelir. Mirasın reddi, vasiyetnamenin açılması ya da mirasçılar arasındaki uyuşmazlıklar kendi usul ve sürelerine tabidir ve mirasçılık belgesinin alınmasından ayrı bir konudur. Mirasın reddine ilişkin süre ve usul için Reddi Miras Şartları: Süre, Usul ve Hükmen Red yazımıza bakabilirsiniz. Vasiyetname düzenlenmiş olabileceği durumlar için Vasiyetname Nasıl Hazırlanır? Geçerlilik Şartları ve Türleri yazısı, saklı pay konusunda ise Saklı Paylı Mirasçılar Kimlerdir? yazısı yol gösterici olabilir.

Belgenin alınması ile bu süreler arasında nasıl bir ilişki bulunduğu her somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle belge alındı diye diğer işlemlerin süresinin etkilenmediğini ya da etkilendiğini varsaymamak gerekir.

Sonuç

Özetle, mirasçılık belgesinin ne kadar sürede çıkacağına dair kanunda sabit bir süre yoktur. Noterde nüfus kayıtları yeterliyse süreç kısa olabilir. Mahkemede ise süre, dosyanın yargılama gerektirip gerektirmediğine göre değişir. Türk Medeni Kanunu m. 598 belgeye kendiliğinden sona eren bir geçerlilik süresi öngörmemiştir. Kanun, belgenin geçersizliğinin her zaman ileri sürülebileceğini söyler. Belgenin kullanılacağı kurumun yeni tarihli belge isteyip istemediği ise ayrıca teyit edilmesi gereken bir noktadır.

Ücret bakımından noter yolunda 2026 Noterlik Ücret Tarifesi, mahkeme yolunda ise harç ve gider düzenlemeleri esas alınır. Güncel tutarlar için ilgili noterlik, mahkeme ya da UYAP e-ödeme ekranından teyit almanız gerekir. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel hukuki görüş niteliğinde değildir.