Veraset İlamından Sonra Yapılacaklar Nelerdir?

Veraset ilamından sonra yapılacaklar kısaca şunlardır: belgedeki mirasçı ve pay bilgilerini kontrol etmek, borç ihtimaline karşı üç aylık ret süresini değerlendirmek, veraset ve intikal vergisi beyanını süresinde vermek, taşınmaz varsa tapuda intikali yaptırmak ve gerekiyorsa paylaşım yoluna gitmek. Belge tek başına mirası paylaştırmaz. Mirasçılık sıfatını gösterir ve sonraki işlemlerin dayanağı olur. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, her dosyanın koşulları farklıdır.

1. Belgeyi alın ve bilgileri kontrol edin

Türk Medenî Kanunu m. 598 uyarınca yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Kanun metni, belgenin geçersizliğinin her zaman ileri sürülebileceğini de belirtir. Bu nedenle belgeyi aldıktan sonra isimleri, kimlik bilgilerini ve miras paylarını dikkatle okumanız yerinde olur.

Noterden belge almak, nüfus kayıtlarının yeterli olması, yargılamanın gerekmemesi veya talep edenin yabancı olmaması gibi hallerde mümkündür. Noter nüfus kayıtlarına bakarak yasal mirasçıları ve miras paylarını gösteren belgeyi düzenler. Noterlerce mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin yönetmelik m. 6, noterce verilen belgeye karşı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre yetkili sulh hukuk mahkemesine itiraz edilebileceğini söyler. Gerekli evrakları ayrıntılı görmek için noterden veraset ilamı için gerekli belgeler yazımıza bakabilirsiniz.

Mirasçılık belgesi verilmesi ve belgenin değiştirilmesi ya da iptali davalarına sulh hukuk mahkemesi bakar (Hukuk Muhakemeleri Kanunu). Belgede hata veya eksiklik fark ederseniz bu yola başvurmak gerekebilir.

Mirasçı olarak UYAP’a kayıtlı kişiler, Adalet Bakanlığı’nın e-Devlet üzerindeki veraset ilamı sorgulama hizmetiyle mirasçı oldukları dosyaları sorgulayabilir ve belgeyi görüntüleyebilir. Bakanlığın basın duyurusunda bu hizmet anlatılmaktadır. Belgenin e-Devlet’ten görüntülenebilmesi, kopyalarınızı güvenle saklamanızı kolaylaştırır.

Noterden alınan belgede ücret, 2026 Yılı Noterlik Ücret Tarifesi’ne göre belirlenir. Tarifenin 13. maddesi, mirasçılık belgesi işlemlerinde ücretin 1. ve 3. maddelere göre hesaplanacağını söyler. Güncel tutarı noterden öğrenmeniz gerekir.

2. Mirası reddetme süresini değerlendirin

Mirasçılar, mirasbırakanın ayni haklarını, alacaklarını ve zilyetliklerini doğrudan kazanır, ancak mirasbırakanın borçlarından da kişisel olarak sorumlu olur. Terekenin borçlu olabileceğinden şüpheleniyorsanız belge sonrası ilk karar noktası mirasın reddidir.

TMK m. 606 uyarınca miras üç ay içinde reddedilebilir. Sürenin başlangıcı Türk Medenî Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına Dair Tüzük m. 38 ile düzenlenmiştir:

• Süre ölüm tarihinden itibaren işler.
• Yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını sonradan öğrendikleri ispat edilmedikçe ölümü öğrendikleri tarih esas alınır.
• Vasiyetle atanmış mirasçılar için süre, tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işler.
• Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır.

Tüzük m. 39’a göre ret, sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır. Süresi içinde yapılan beyan mahkemece tutulan özel kütüğe işlenir. Ret sürelerinin uzatılması ve mirasın hükmen reddi davaları da Yargıtay Büyük Genel Kurulu’nun 12.05.2011 tarihli iş bölümü kararında sulh hukuk görev alanında sayılmıştır. Ayrıntılar için reddi miras şartları yazımızı okuyabilirsiniz.

Alacaklıların resmî tasfiye isteme süresi de mirasbırakanın ölümünden ya da vasiyetnamenin açılmasından başlayarak üç aydır. Kararınızı verirken bu süreleri birlikte gözden geçirmek yararlıdır.

3. Veraset ve intikal vergisi beyanını unutmayın

Veraset yoluyla veya ivazsız olarak mal iktisap eden kişi, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu bakımından mükelleftir (m. 5). Beyanname süresi m. 9’da düzenlenmiştir: ölüm Türkiye’de olmuş ve mükellefler Türkiye’deyse ölüm tarihini takip eden dört ay içinde, mükellefler yabancı bir memlekette bulunuyorsa altı ay içinde beyanname verilir.

Beyannamenin hangi vergi dairesine verileceği, muris Türkiye’de hiç ikamet etmemişse veya son ikametgâhı tespit edilemiyorsa, malın bulunduğu ya da mükelleflerin ikametgâhlarının bağlı olduğu yer vergi dairesidir. Bu konuda Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği esas alınabilir. Tebliğin 2014 tarifesine ilişkin olduğu görülmektedir, bu nedenle güncel durumu vergi dairesinden teyit etmek gerekir.

1/1/2026 itibarıyla veraset veya ivazsız intikallerde vergi, Seri No: 57 Genel Tebliğ ile ilan edilen tarifeye göre hesaplanır. Tebliğ, istisna tutarlarını ve tarife dilimlerini 2025 yeniden değerleme oranı olan %25,49 oranında artırmıştır. Tutarları tebliğin tablosundan kontrol etmeniz veya vergi dairesine sormanız gerekir.

Ödeme planının ayrıntıları dönemsel olarak değiştiğinden, taksit düzenini güncel mevzuattan öğrenmek daha doğru olur.

4. Taşınmaz varsa tapuda intikali yaptırın

Mirasbırakandan kalan taşınmaz varsa mirasçılık belgesiyle tapu müdürlüğüne başvurarak intikalin sicile işlenmesini sağlarsınız. Vergi mevzuatına göre intikal eden gayrimenkullerin tescili vergi tahakkuku beklenmeksizin yapılır. Ancak gayrimenkule isabet eden veraset ve intikal vergisi tamamen ödenmedikçe devir ve ferağ yapılamaz. Yani miras payınızı satmak veya devretmek istiyorsanız verginin ödenmiş olması gerekir.

Tapu Kanunu metnine göre ölüm tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde tapu sicilinde miras intikali gerçekleşmezse, tapu müdürlüğü mirasçılık belgesi düzenlenmesi için yargıya başvurabilir ve tapu kayıtlarını elbirliği mülkiyeti şeklinde tescil ederek güncelleyebilir. Bu yüzden intikali uzun süre bekletmemek yerinde olur. Tapu işlemlerinde harç tutarları bu yazıda verilmemiştir, güncel miktarlar tapu müdürlüğünden sorulmalıdır.

5. Paylaşım gerekiyorsa sulh mahkemesi yolu

Mirasçılar anlaşabiliyorsa paylaşımı kendi aralarında yapabilir. Anlaşma olmazsa TMK’ya göre mirasçılardan her biri terekedeki malların paylaştırılmasını ve payların oluşturulmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Paylaşımın nasıl işlediği için babadan kalan miras paylaşımı ve miras nasıl paylaşılır yazılarına göz atabilirsiniz. Dava ihtiyacı doğarsa miras davası sayfamız genel çerçeveyi gösterir.

6. Banka, araç ve diğer kurum işlemleri

Bankadaki hesaplar, araç kayıtları veya emekli maaşı gibi işlemler için de çoğu zaman mirasçılık belgesi istenebilir. Ancak her kurumun kendi mevzuatı ve uygulaması vardır. Bu işlemler için hangi belgelerin gerektiğini ilgili kurumdan veya bir avukattan öğrenmeniz daha güvenlidir.

Kısa yol haritası

1. Belgeyi alın, e-Devlet’ten kontrol edin ve bilgilerin doğruluğunu inceleyin.
2. Borç ihtimali varsa üç aylık ret süresini ve başlangıç tarihini değerlendirin.
3. Dört aylık (yurt dışında altı aylık) beyan süresi içinde veraset ve intikal vergisi beyannamesini verin.
4. Taşınmaz varsa tapuda intikali ve verginin devre etkisini göz önünde bulundurun.
5. Anlaşma sağlanamazsa paylaşım için sulh mahkemesi yolunu değerlendirin.

Süreler hak kaybına yol açabileceğinden, özellikle borçlu görünen terekelerde ve yurt dışında bulunan mirasçıların olduğu durumlarda bir avukattan destek almak faydalıdır.