İstanbul Boşanma Avukatı: Güncel Yargı Yaklaşımları ve Hukuki Çözümler

Son yıllarda İstanbul’da aile hukuku uyuşmazlıklarında belirgin bir artış gözlemlenmektedir. Özellikle pandeminin sona ermesinden sonra, dava sayılarında yüksek artışlar kaydedilmiştir. İstanbul boşanma avukatı arayışındaki artışın temelinde; yalnızca boşanma davaları değil, aynı zamanda nafaka artırımı veya azaltımı, mal rejiminin tasfiyesi, soybağının reddi ve velayetin değiştirilmesi gibi teknik detaylar içeren yan davalar da yer almaktadır.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ülke genelinde boşanma oranları artarken, evlilik oranlarında düşüş yaşanmaktadır. 2024 yılı verileri, Türkiye’de boşanan çift sayısının 568 bin 395 kişiye ulaştığını göstermektedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlıklar çoğu zaman boşanma kararından sonra da devam etmekte ve aile mahkemelerinde ayrı dosyalar halinde görülmektedir.

İstanbul’daki yoğun dosya yükü nedeniyle aile mahkemelerinin sayısının artırılması ve dosyaların daha dengeli dağıtılması yönünde idari düzenlemeler gündeme gelmiştir. Bu durum, aile hukukunun gün geçtikçe daha fazla uzmanlık gerektiren teknik bir alan haline geldiğini kanıtlamaktadır.

İstanbul’da Boşanma Davaları ve Yeni Dönem

Boşanma davaları, evlilik kurumunun değişen yapısına paralel olarak yeni bir değerlendirme çerçevesi kazanmıştır. Günümüzde hakimler, Türk Medeni Kanunu’nun tanıdığı takdir yetkisi kapsamında; dijital iletişim, sosyal medya paylaşımları, ekonomik güç dengesi ve ebeveynlik sorumluluklarının paylaşımı gibi modern unsurları kararlarında daha belirgin şekilde işlemektedir.

Tarafların nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımı gibi fer’i haklarda uzlaşamaması yargılama sürecini uzatmakta ve dosya yoğunluğunu artırmaktadır. Bu kapsamda hazırlanan yeni yasal düzenlemeler, aile hukukuna önemli yenilikler getirmeyi hedeflemektedir.

1-) Yeni Yargı Paketi ile Boşanma Davalarında Hızlanma

Son dönemde kamuoyunda tartışılan yeni yargı paketi kapsamında, boşanma davalarının makul sürede sonuçlandırılmasına yönelik önemli düzenlemeler gündeme gelmiştir. Özellikle boşanma davalarının yıllarca devam etmesi ve tarafların hukuki statüsünün uzun süre belirsiz kalması, yeni düzenleme ihtiyacını ortaya çıkarmıştır.

Yeni düzenleme çalışmaları kapsamında ise, tarafların boşanma konusunda ortak irade göstermeleri halinde, fer’i taleplerden bağımsız olarak öncelikle boşanma kararının verilmesi; velayet, nafaka ve tazminat gibi uyuşmazlıkların ise yargılama sürecinde ayrı değerlendirilerek karara bağlanması yönünde bir karar verileceği belirtilmiştir.

Amaç, hem tarafların medeni durumlarının kısa sürede netleşmesini sağlamak hem de fer’italepler nedeniyle boşanma kararının gecikmesinin önüne geçmektir. Bu yaklaşımın hayata geçirilmesi halinde, özellikle büyük şehirlerdeki aile mahkemelerinde görülen yoğun dosya yükünün azalması ve yargılamaların daha etkin yürütülmesi beklenmektedir.

2-) Süresiz Nafaka Düzenlemesi ve Beklenen Değişiklikler

Boşanma davalarında, süresiz nafaka nedeni ile yıllardan beri tartışmalar gerçekleşmekte ve düzenleme önerilmektedir. Evliliğin bitimi ile yoksulluğa düşecek olan kusursuz ya da daha az kusurlu olan eşin aldığı yoksulluk nafakası, başkası ile evlilik- üçüncü kişi ile birlikteyaşama- ölüm halinde sona ermektedir. Söz konusu şartlar gerçekleşmediği takdirde, yoksulluk nafakası da ömür boyu sürmektedir. Yıllardır tartışılan “süresiz nafaka” hususu yeni yargı paketi ile değiştirileceği ve belli evlilik süresine göre belli süreliğine nafakaya takdir edileceği yönünde taslak hazırlanmıştır. Bundan sonra kısa süreli evliliğe karşılık, ömür boyu nafaka ödenmesi yönündeki düzenleme de kaldırılacağı konuşulmaktadır.

Süresiz nafaka kaldırılacak ve yeni düzenlemeye göre evlilik yılına göre nafaka ödemesi gerçekleştirilecektir.

3-) Aile Mahkemelerinde Evcil Hayvan Giderleri ve Tedbirler

Aile mahkemelerinde, Türk Medeni Kanunu uyarınca hâkime geniş bir takdir yetkisi tanınmıştır. Özellikle Kanun’un 169. maddesi kapsamında, dava süresince eşlerin barınması, geçimi ve çocukların korunmasına yönelik gerekli tedbirlerin alınması mümkündür. Bu çerçevede, yargılama devam ederken “tedbir nafakası”na hükmedilebilmekte; eş veya çocuk lehine geçici mali düzenlemeler yapılabilmektedir.

Geleneksel uygulamada tedbir nafakası, eşin geçimini sağlamak veya müşterek çocuğun ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla karara bağlanmaktadır. Ancak aile yapısındaki değişim, mahkemelerin önüne gelen uyuşmazlık türlerini de çeşitlendirmiştir. Günümüzde çocuk sahibi olmayan çiftler bakımından dahi, evlilik birliği içinde birlikte sahiplenilen evcil hayvanlara ilişkin geçici düzenlemeler talep edilebilmektedir.

Nitekim geçmiş yıllarda İzmir’de görülen bir davada, tarafların birlikte sahiplendiği evcil hayvanın aylık bakım giderleri için ödeme yapılmasına hükmedilmiştir. Bu karar, her ne kadar teknik anlamda klasik “nafaka” kapsamında değerlendirilmese de, hâkimin takdir yetkisini geniş yorumladığını göstermesi bakımından dikkat çekicidir.

Benzer şekilde İstanbul’da görülen bir anlaşmalı boşanma davasında, taraflar evlilik birliği içinde birlikte sahiplendikleri kediye ilişkin bakım giderleri konusunda protokole özel bir madde koymuş; belirli dönemlerde ödeme yapılmasını karşılıklı olarak kabul etmişlerdir. Bu tür düzenlemeler, boşanmaya bağlı fer’ilerin artık yalnızca klasik nafaka–velayet–tazminat ekseninde değerlendirilmediğini; aile kavramının değişen yapısına paralel olarak yeni hukuki tartışmaların ortaya çıktığını göstermektedir.

Geldiğimiz noktada aile mahkemeleri, yalnızca kanunun lafzını uygulayan bir merci olmaktan ziyade; somut olayın sosyal ve psikolojik gerçekliğini de gözeterek çözüm üreten bir yapıya dönüşmüştü.

İstanbul’da aile hukuku ve boşanma süreçleri hakkında profesyonel destek almak, hak kayıplarının önüne geçmek adına büyük önem taşımaktadır.