Fransız Mahkemesi Boşanma Kararı Türkiye’de Geçerli mi?

11 Kasım 2026

Fransız mahkemesi boşanma kararı Türkiye’de geçerli mi diye soruyorsanız kısa yanıt şudur: Fransa’da kesinleşmiş bir karar, Türkiye’deki nüfus kaydınızı kendiliğinden değiştirmez. Kararın Türkiye’de sonuç doğurması için ya nüfus müdürlüğü veya konsolosluk üzerinden idari tescil yapılmalı ya da aile mahkemesinde tanıma (gerekirse tenfiz) davası açılmalıdır.

Bu yazı, Fransa’da boşanmış Türk vatandaşları ile çifte vatandaşlar için Fransa’dan gelen belge setine ve izlenecek adımlara odaklanır. Metin genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için değerlendirme yapmaz.

İki yol: idari tescil ve mahkeme yoluyla tanıma

Türk hukukunda yabancı boşanma kararının Türkiye’deki kayıtlara yansıması için iki ana yol vardır.

İdari tescil: 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi uyarınca, yabancı adlî veya idarî makam kararları nüfus kütüğüne tescil edilebilir.
Yargı yolu: 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (MÖHUK) 50 ila 59. maddeleri çerçevesinde aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılabilir.

Pratikte idari yol çoğu zaman ilk akla gelen yoldur. İdari yol uygun değilse veya başvuru reddedilirse mahkeme yolu devreye girer. Tescil Yönetmeliği’nin 11. maddesi de komisyon başvuruyu reddederse 5718 sayılı Kanun uyarınca yetkili aile mahkemelerinde tanıma veya tenfiz davası açılabileceğini söyler. Bu yolların genel işleyişi için sitedeki boşanma kararı sonrası süreci anlatan yazıya da göz atabilirsiniz; bu yazı yalnızca Fransa’dan gelen belge ve adımları ele alır.

Fransa’dan gelen belge seti

Fransa’da mahkeme yoluyla boşanma kararını aile işleri hâkimi (juge aux affaires familiales) verir. Kararın kesinleştiği ise kanun yoluna başvurulmadığını gösteren belgeyle (certificat de non-appel) ortaya konur. Türkiye’de işlem yapılacaksa belgelerin apostil şerhli ve yeminli Türkçe tercümeli olması gerekir. Bu belgelerin Türk mevzuatındaki karşılıkları şöyle özetlenebilir:

Karar: Usulüne göre onaylanmış karar aslı ve onaylı Türkçe tercümesi aranır.
Kesinleşme belgesi: Karar üzerinde kesinleşme şerhi yoksa, kararın verildiği ülke kanunlarına göre kesinleştiğini gösteren onaylı belge ve onaylı Türkçe tercümesi gerekir. Fransa bakımından bu işleve certificat de non-appel karşılık gelir.
Apostil ve tercüme: Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik uyarınca onay noter veya dış temsilcilik tarafından yapılır ya da yetkili makam tarafından apostil şerhi konur.

Mahkeme yolunda da benzer bir tablo vardır. MÖHUK m. 53’e göre dilekçeye yabancı ilamın o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya onanmış örneği ve onanmış tercümesi ile ilamın kesinleştiğini gösteren, usulen onanmış yazı veya belge ve onanmış tercümesi eklenir. Yani her iki yolda da iki temel soru aynıdır: Karar elinizde mi ve kesinleştiğini gösteren belge var mı?

Belgelerin eksik veya hatalı onaylı olması, başvurunun en sık takıldığı noktalardan biridir. Bu nedenle başvurudan önce karar, kesinleşme belgesi, apostil ve tercümenin birbiriyle tutarlı olup olmadığını kontrol etmek yararlıdır.

İdari tescil: Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A

Şartlar

27/A maddesi, 17/4/2017 tarihli KHK 690 ile eklenmiş ve 1/2/2018 tarihli 7077 sayılı Kanun m. 3 ile aynen kabul edilmiştir. Maddeye göre yabancı adlî veya idarî makam kararlarının tescil edilebilmesi için üç şart aranır:

Karar, verildiği devlet kanunlarına göre konusunda yetkili adlî veya idarî makam tarafından verilmiş olmalıdır.
Karar usulen kesinleşmiş olmalıdır.
Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.

Yönetmeliğin 4. maddesi de kararı, verildiği ülke hukukuna göre usulen kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmayan karar olarak tanımlar. Dış temsilcilik ise kararın verildiği ülkedeki büyükelçilik, başkonsolosluk veya konsolosluk ajanlığıdır. Fransa’da verilmiş bir karar için bu, Fransa’daki Türk temsilcilikleri anlamına gelir.

Kim, nerede, nasıl başvurur?

Tescil işlemini yurt dışında kararın verildiği ülkedeki dış temsilcilikler, yurt içinde ise Bakanlığın belirlediği nüfus müdürlükleri yapar (m. 27/A/2). Kanuna göre başvuru tarafların birlikte yapması veya vekil aracılığıyla yapılması şeklinde olabilir. Taraflardan biri ölmüşse ya da yabancıysa, Türk vatandaşı olan diğer taraf tek başına başvurabilir.

Yönetmeliğin 6. maddesi başvurunun bizzat, kanuni temsilci veya vekil aracılığıyla yapılabileceğini belirtir. Tarafların birlikte hazır bulunması zorunlu değildir. Taraflar ayrı ayrı başvurursa iki başvuru arasındaki süre 90 günü geçemez.

Belgeler ve eksik belge

Yönetmeliğin 7. maddesi başvuru formunu, onaylı karar aslını ve tercümesini, gerekiyorsa kesinleşmeyi gösteren belgeyi ve kimlik veya pasaport fotokopilerini sayar. Taraflardan biri yabancıysa kimlik veya pasaportların noter tasdikli Türkçe tercümeleri de istenir. Çifte vatandaşlarda hangi kimlik belgelerinin sunulacağı dosyaya göre netleştirilmelidir. Maddenin tam listesi için resmî metne bakılmalıdır.

Eksik belge olduğunda 90 günlük süre verilir; eksik tamamlanmazsa başvuru reddedilir. Bu nedenle ilk başvuruda belge setini eksiksiz hazırlamak, yeniden başvuru zorunluluğunu azaltır.

Komisyon incelemesi ve sonuç

Dış temsilciliklerde ve Bakanlıkça belirlenen il müdürlüklerinde komisyon kurulur. Komisyon başvuruyu incelerken şu noktalar önem taşır:

Türkiye’de aynı karara ilişkin açılmış ve devam eden ya da reddedilmiş dava varsa başvuru reddedilir (m. 8/6).
Türk kamu düzenine açıkça aykırı kararlar gerekçeli olarak reddedilir (m. 8/7).
Tescil kararı verilirse işlem 7 gün içinde yapılır ve boşanma tarihi olarak kararın kesinleşme tarihi esas alınır (m. 10).

Başvuru reddedilirse mahkeme yolu kapanmaz. Yönetmeliğin 11. maddesi, tanıma veya tenfiz davası açılabileceğini açıkça belirtir.

Mahkemede tanıma ve tenfiz davası: MÖHUK m. 50-59

İdari yol uygun görünmüyorsa, başvuru reddedilmişse ya da kararın tenfize konu hükümleri de varsa mahkeme yoluna gidilir. MÖHUK m. 50’ye göre kesinleşmiş yabancı hukuk ilamlarının Türkiye’de icrası, yetkili Türk mahkemesinin tenfiz kararına bağlıdır. Genel tanıma ve tenfiz mantığı için ayrı bir yazıya başvurabilirsiniz; burada yalnızca Fransa’dan gelen boşanma kararı bakımından önemli noktalar özetlenmiştir.

Yetkili mahkeme

MÖHUK m. 51’e göre görevli mahkeme asliye mahkemesidir; Tescil Yönetmeliği ise yetkili aile mahkemelerinden söz eder. Bu nedenle uygulamada davanın aile mahkemesinde görülmesi beklenir. Yetki bakımından kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesi, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesi yetkilidir. Türkiye’de ikisi de yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri yetkilidir. Fransa’da yaşayan eşin Türkiye’de yerleşim yeri veya sâkin olduğu yer yoksa son kuraldan yararlanılabilir.

İstem ve şartlar

Hukukî yararı olan herkes istemde bulunabilir ve istem dilekçeyle yapılır (m. 52). Dilekçe ekleri m. 53’te sayılmıştır; yukarıda anlatılan karar ve kesinleşme belgesi bu ekler arasındadır. Tenfiz şartları m. 54’tedir. Bunlar arasında karşılıklılık, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmemesi, kamu düzenine açık aykırılık bulunmaması ve savunma haklarına riayet yer alır. Maddenin diğer bentleri için tam metne bakılmalıdır.

Tanıma ise m. 58’e göre yabancı ilamın kesin hüküm veya kesin delil sayılabilmesidir ve tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanımada m. 54/1-a’daki karşılıklılık şartı uygulanmaz. Boşanma kararının nüfus kaydına yansıtılması amacıyla yapılan başvurularda çoğunlukla ihtiyaç duyulan şey tanımadır. Yabancı ilama dayanılarak Türkiye’de idarî bir işlem yapılacaksa da aynı usul uygulanır (m. 58/3). m. 59’a göre kesin hüküm veya kesin delil etkisi, yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder.

Esasın yeniden incelenmemesi

Tanıma ve tenfiz davasında Türk mahkemesi boşanma davasını yeniden görmez. Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımına göre tenfiz mahkemesi, yabancı mahkemenin uyguladığı hukuku ve usulü denetlemez; inceleme kanunda sayılan şartlarla sınırlıdır. Kamu düzeni bakımından, yabancı ilamın gerekçesiz olmasının MÖHUK m. 54/c anlamında kamu düzenine açık aykırılık sayılıp sayılmayacağı konusunda Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı verilmiştir.

Kabul veya ret kararlarının temyizi genel hükümlere tabidir (m. 57). Tenfiz edilen ilamlar Türk mahkemesi ilamları gibi icra olunur.

Mahkemesiz (avukat sözleşmeli) anlaşmalı boşanma

Fransa’da 2017’den beri anlaşmalı boşanma, mahkemeye gidilmeden, avukatların imzaladığı ve notere tevdi edilen bir sözleşmeyle de yapılabilmektedir. Bu durumda ortada bir mahkeme kararı bulunmaz. Bu yüzden böyle bir boşanmanın Türkiye’de tanınması, yukarıdaki mahkeme kararı senaryosundan ayrı bir değerlendirme gerektirir.

Bu konuda kesin bir hüküm vermek mümkün değildir. Çünkü Türk mevzuatındaki çerçeve şu şekildedir:

27/A, kararın "adlî veya idarî makam" tarafından verilmesini ve "usulen kesinleşmiş" olmasını arar; yani bir "karar" varsayar.
MÖHUK m. 58/2, ihtilafsız kaza kararlarının tanınmasının da aynı hükme tabi olduğunu söyler. Ancak bu hükmün, notere tevdi edilmiş bir avukat sözleşmesini kapsayıp kapsamadığı belirsizdir.

Bu nedenle dosyaya göre şu sorular incelenmelidir:

Belge, Türk hukuku bakımından "karar" veya "ihtilafsız kaza kararı" sayılır mı?
Belgeyi düzenleyen ve tevdi alan merci "adlî veya idarî makam" niteliğinde midir?
Fransız hukukuna göre sonuç "kesinleşmiş" sayılır mı?

Böyle bir belgeniz varsa, hangi yolun denenebileceği ve belgelerin nasıl hazırlanacağı konusunda başvurudan önce hukuki görüş almanız yerinde olur. Başvurunun Türk mercilerince nasıl karşılanacağını önceden söylemek doğru olmaz.

Tanıma veya tescil yapılmazsa ne olur?

Nüfus kaydı

Fransa’daki boşanma kararı Türkiye’de tescil edilmediği veya tanınmadığı sürece, Türk nüfus kaydında evlilik devam ediyor görünmeye devam edebilir. Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği‘ne göre boşanma tarihi, kararın kesinleştiği tarihtir. Türk mahkemesince tanıma veya tenfiz kararı verilmesi ya da 27/A’ya göre tescil kararı verilmesi hâlinde, yabancı kararın kesinleşme tarihi boşanma tarihi olarak tescil edilir.

Yeniden evlenme

Mevzuat.gov.tr’de yer alan bir yönetmelik metninde, nüfus kaydına göre evli görünen kişinin yeniden evlenemeyeceği belirtilir. Önceki evliliğin boşanmayla sona ermiş olması evlenme engelini kaldırır; ancak bu durum aile kütüklerine tescil edilmedikçe yeniden evlenme yapılamaz. Başka bir deyişle Fransa’da boşanmış olmanız, Türkiye’de evlenme işlemi yapılabilmesi için tek başına yeterli olmayabilir.

Soyadı

Aynı Uygulama Yönetmeliği’ne göre boşanma kararında soyadı belirtilmemişse ve karar yabancı mahkemece verilmiş olup Türkiye’de tanınmış, tenfiz edilmiş veya 27/A’ya göre tescil edilmişse, kadın evlenmeden önceki soyadıyla tescil edilir. Kararda soyadına ilişkin ayrı bir hüküm bulunup bulunmadığı bu nedenle dosyanızda kontrol edilecek noktalardan biridir.

Miras

Evlilik Türk nüfus kaydında sona ermemiş görünüyorsa, bunun miras bakımından da sonuç doğurup doğurmayacağı akla gelir. Bu konu somut dosyaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Velayet, nafaka ve tazminat için tenfiz

İdari tescil yalnızca evliliğin sona erdiğinin kayda geçmesini sağlar. Tescil Yönetmeliği m. 8/5’e göre kararda velayet, iştirak nafakası, kişisel ilişki, mal rejimi, tazminat gibi tenfize konu hükümler varsa komisyon kararı yalnızca boşanma, butlan, iptal ve tespit yönünden kabul eder. Bu hükümlerin Türkiye’de icrası ise MÖHUK m. 50 ve m. 57 gereği tenfiz kararına bağlıdır.

Bu nedenle Fransız kararında nafaka, tazminat veya velayet düzenlemesi varsa ve bunların Türkiye’de uygulanması gerekiyorsa, idari tescil yeterli olmaz; ayrıca tenfiz davası düşünülmelidir. Velayetin Türk hukukundaki genel çerçevesi için velayet davası yazısına, mal paylaşımı bakımından mal rejimi davası yazısına bakabilirsiniz. Yabancı ilamın bu hükümlerinin tenfiz edilip edilemeyeceği, m. 54’teki şartlara göre dosya bazında incelenir.

Başvuru öncesi kontrol listesi

Aşağıdaki liste kişiye özel görüş değil, genel bir hazırlık sırasıdır:

Elinizdeki belgenin mahkeme kararı mı yoksa mahkemesiz avukat sözleşmesi mi olduğunu belirleyin.
Karar üzerinde kesinleşme şerhi olup olmadığına bakın; yoksa kesinleştiğini gösteren belgeyi (certificat de non-appel) temin edin.
Karar, kesinleşme belgesi ve diğer evrakın apostil şerhli olup olmadığını ve yeminli tercümelerin onaylı olup olmadığını kontrol edin.
Türkiye’de aynı karara ilişkin açılmış, devam eden veya reddedilmiş bir dava olup olmadığını netleştirin; bu durum idari başvuruyu engeller.
Kararda velayet, nafaka, tazminat veya mal rejimi hükmü olup olmadığını ve Türkiye’de icrasının gerekip gerekmediğini değerlendirin.
Karşı tarafın Türkiye’de yerleşim yeri veya sâkin olduğu yer olup olmadığını belirleyin; mahkeme yolunda yetki buna göre değişir.
Kamu düzeni açısından tartışma yaratabilecek bir nokta olup olmadığını gözden geçirin.

Sürecin avukatla yürütülmesi zorunlu görünmeyebilir; ancak belge uyumu, yetki ve tenfiz gerektiren hükümler gibi noktalar dosyaya özgüdür. Boşanma davasında avukatın rolü yazısı bu konuda genel bir çerçeve sunar.

Sonuç

Fransa’da verilen boşanma kararı, Türkiye’de nüfus kaydına, yeniden evlenmeye ve soyadına ilişkin işlemlerde kendiliğinden sonuç doğurmaz. İdari yolda 27/A ve Tescil Yönetmeliği, yargı yolunda MÖHUK m. 50-59 uygulanır. Fransa’dan gelen belge setinin (karar, kesinleşme belgesi, apostil, yeminli tercüme) eksiksiz ve tutarlı olması her iki yolda da başvurunun temelini oluşturur. Mahkemesiz avukat sözleşmesiyle yapılan boşanma ise ayrı bir değerlendirme gerektirir ve sonucu dosyaya göre belirlenir.

Mevzuat ve uygulama değişebildiğinden, başvurudan önce güncel metinlerin ve ilgili makamın isteyeceği belgelerin teyit edilmesi gerekir.

Kategori Boşanma Hukuku