Anlaşmalı Boşanma (Tek Celsede Boşanma)
Anlaşmalı Boşanma (Tek Celsede Boşanma) 2025 Rehberi: Şartlar, Süreç, Evraklar ve Sık Sorular
Kısa Özet: Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmaya bağlı tüm sonuçlarda (nafaka, tazminat, velayet, kişisel ilişki, mal paylaşımı) uzlaştığı, tek celsede sonuçlanabilen dava türüdür. Şartlar; en az 1 yıl evlilik, ıslak imzalı protokol, ve her iki eşin duruşmada bizzat beyanıdır. Süreç çoğu dosyada 10 gün – 1 ay aralığında tamamlanır; kararın gerekçesi tebliğ edildikten sonra 2 haftada kesinleşir.
Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Eşlerin boşanmanın tüm sonuçlarında mutabakata vardığı ve bu mutabakatı protokolle yazılı hale getirdiği, tek celsede bitmesi amaçlanan dava türüdür. Boşanma sebepleri (zina, terk vb.) sorgulanmaz; ispat ve tanık genellikle aranmaz.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
- En az 1 yıl evli olunması,
- Islak imzalı anlaşmalı boşanma protokolü,
- Her iki eşin duruşmada bizzat protokolü ve boşanma iradesini yinelemesi,
- Protokolün hukuka uygun ve icra edilebilir olması (nafaka, tazminat, velayet, kişisel ilişki, mal paylaşımı vb.).
Şartlarda tereddüt ortaya çıkarsa dosya çekişmeli boşanmaya dönebilir.
Dava Açılışı ve Süreç Adımları
- Taraflar tüm konularda uzlaşıp protokol hazırlar.
- Taraflardan biri dava dilekçesi ile başvurur; diğeri kabul beyanı sunar.
- Mahkeme duruşma günü verir; taraflar bizzat katılır.
- Hâkim protokolü tek tek okur ve iradeleri teyit eder.
- Kısa karar açıklanır; gerekçeli karar yazılıp tebliğ edilir.
- Tebliğden sonra 2 haftada istinaf olmazsa karar kesinleşir.
Uygulamada duruşma öncesi 10 gün – 1 ay randeu aralığı görülebilir.
Gerekli Evraklar
- Dava dilekçesi (2 nüsha),
- Anlaşmalı Boşanma Protokolü (ıslak imza),
- Kimlik fotokopisi (avukatla yürürse vekaletname yeterlidir),
- Harç – masraf dekontları ve dosya.
Islak imza ve net hükümler büyük önem taşır; muğlak protokoller reddedilebilir.
Görevli/Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme Aile Mahkemeleridir; bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk mahkemeleri aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetki, dava tarihinden geriye son 6 ay birlikte oturulan yer veya tarafların mutabık kaldığı yer mahkemesidir.
Duruşma ve Hakimin Soruları
Hakim, taraflara boşanmayı isteyip istemediklerini ve protokole tek tek katılıp katılmadıklarını sorar; tereddütte çekişmeliye dönüşebilir. Asillerin bizzat katılımı esastır.
Mal Paylaşımı – Ziynet – Kira
Protokolde edim, tarih, tutar, IBAN, tapu/araç bilgisi gibi ayrıntılar açık olmalıdır. Ziynet eşyaları uygulamada kadının hakkı kabul edilir; kira sözleşmesinin kimin üzerine geçeceği düzenlenebilir.
Nafaka – Tazminat – Velayet
İştirak ve yoksulluk nafakası, miktar/ödenme günü/hesap ile; tazminat net tutarla yazılmalıdır. Velayet ve kişisel ilişki (hafta içi/sonu, saatler, sömestr, resmi tatiller) ayrıntılı düzenlenmelidir.
Çekişmeli Boşanma ile Farklar
- Anlaşmalı: 1 yıl şartı, tek celse, ispat/tanık yok (genelde), taraf iradesi esas.
- Çekişmeli: Süre şartı yok; ispat–delil–tanık gerekir; çok celseli.
Taraf iradesi değişirse anlaşmalı dosya çekişmeliye döner.
Kesinleşme – Nüfus İşlemleri
Gerekçeli karar tebliğinden itibaren 2 haftada istinaf edilmezse karar kesinleşir; kesinleşme şerhi ilgili nüfus müdürlüğüne yaklaşık 1 hafta içinde gönderilir.
İstanbul’da Uygulama Notları
Avrupa yakasında: Çağlayan, Bakırköy, GOP, Küçükçekmece, Büyükçekmece; Anadolu yakasında: Kartal (Anadolu), Üsküdar, Beykoz adliyeleri pratiğe konu olur. İş yoğunluğu mahkemeden mahkemeye değişir.
SSS – Sık Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma kaç günde biter?
İş yoğunluğuna göre değişmekle birlikte 10 gün – 1 ay sık görülen aralıktır; tek celsede sonuçlanır.
Bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanma mümkün mü?
Hayır. 1 yıl evlilik şartı aranır. Aksi halde çekişmeli boşanma yolu gündeme gelir.
Yurt dışındaki eşle anlaşmalı boşanma olur mu?
Protokol ıslak imzalı olmalı ve her iki eş duruşmada bizzat bulunmalıdır; bu nedenle fiilen geliş-gidiş gerektirir.
Avukat zorunlu mu?
Zorunlu değildir; ancak yanlış/eksik protokoller hak kaybına yol açtığından uzman avukatla çalışmak tavsiye edilir.
Protokolde nafaka/tazminat yazılmadı; sonra talep edebilir miyim?
Genellikle hayır. Kesinleşmeden sonra protokol hükümleri bağlayıcı hale gelir.
Boşanma sürecinizde dosyanıza özel hukuki değerlendirme için boşanma avukatı İstanbul Çınar Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi Nasıl Yazılır? Avukatsız Başvuruda Dilekçenin Bölümleri
Avukatsız anlaşmalı boşanma dilekçesi hazırlarken hazır bir Word şablonunu doldurmak yerine dilekçenin zorunlu bölümlerini bilmeniz daha güvenlidir; internetteki örnek boşanma dilekçesi metinleri çoğu zaman güncel olmayan ifadeler içerir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119, dava dilekçesinde bulunması gereken unsurları sayar. Bu unsurlardan biri eksikse mahkeme size tamamlamanız için kesin süre verir; süreyi kaçırırsanız dava açılmamış sayılır.
Boşanma dilekçesi nasıl yazılır sorusunun cevabı, şu bölümleri sırayla doldurmaktır:
- Mahkeme adı: “İstanbul Anadolu ( ). Aile Mahkemesine” gibi, yetkili aile mahkemesinin bulunduğu yer.
- Taraflar: Davacı ve davalı eşin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi.
- Konu: TMK m.166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma talebi.
- Açıklamalar: Evlilik tarihi, bir yılı aşan evlilik süresi, çocuk bilgileri ve eşlerin bütün sonuçlarda anlaştığı beyanı.
- Hukuki sebepler ve deliller: TMK, HMK, nüfus kaydı ve ekli protokol.
- Sonuç ve istem: Protokol doğrultusunda boşanmaya karar verilmesi talebi, tarih ve imza.
Protokolü ayrı bir belge olarak dilekçeye ekleyin ve dilekçeyi iki nüsha hazırlayın. Boşanma dilekçesi nasıl verilir derseniz: Dilekçeyi ve eklerini adliyedeki hukuk tevzi bürosuna teslim edersiniz; e-imzanız varsa UYAP Vatandaş Portalı üzerinden de gönderebilirsiniz. Davalı eş, dilekçe kendisine tebliğ edildikten sonra kabul beyanını yazılı olarak sunar veya duruşmada bizzat açıklar.
Anlaşmalı Boşanma Ücreti Neleri Kapsar?
Anlaşmalı boşanma ücreti tek bir kalem değildir; yargılama giderleri ve varsa avukatlık ücretinden oluşur. Yargılama giderlerini avukatlı veya avukatsız her dosyada ödersiniz: başvuru harcı, peşin karar ve ilam harcı ile tebligat ve yazışma masraflarını karşılayan gider avansı. Boşanma davası maktu harca tabidir; yani tutar, protokolde yazan nafaka veya tazminat miktarına göre değişmez. Harç ve avans tutarları her yıl yeniden belirlenir; güncel tutarı adliye veznesinden veya Adalet Bakanlığının yayımladığı tarifeden öğrenebilirsiniz.
Avukatsız anlaşmalı boşanma ücreti bu yargılama giderleriyle sınırlı kalır. Avukatsız boşanmak için yapılması gerekenler dilekçeyi ve protokolü hazırlamak, harçları ödemek ve duruşmaya bizzat katılmaktır. Avukatla çalışırsanız buna avukatlık ücreti eklenir. Avukatlık ücretinin alt sınırını Türkiye Barolar Birliğinin her yıl yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi belirler; avukat bu tarifenin altında ücret kararlaştıramaz. Tarifenin üzerindeki tutarı sizinle avukatınız serbestçe belirler ve yazılı bir ücret sözleşmesine bağlarsınız.
Protokolde yargılama giderlerinin hangi eşe ait olacağını da düzenleyebilirsiniz. Düzenleme yoksa mahkeme, kural olarak giderleri davayı açan tarafın üzerinde bırakır ve anlaşmalı boşanmada karşı taraf lehine vekâlet ücretine hükmetmez. Bu yazı kesin bir rakam vermez; tutarlar yıl içinde de değişebilir.
Kadın Nasıl Boşanır? Kadın ve Erkek İçin Süreç Aynı mı?
Türk Medeni Kanunu boşanma usulünde eşler arasında ayrım yapmaz. Kadın nasıl boşanır sorusunun cevabı erkek için de geçerlidir: Anlaşmalı yolda eşinizle protokol imzalar ve aile mahkemesine başvurursunuz; çekişmeli yolda ise TMK m.161 ile m.166 arasındaki sebeplerden birine dayanan bir dilekçeyle tek başınıza dava açarsınız. Eşinizin rızası, imzası veya duruşmaya gelmesi çekişmeli davada şart değildir.
Kadınlar nasıl boşanır sorusunu ayrı kılan, boşanmanın kadın bakımından farklı sonuçlar doğuran birkaç hükmüdür:
- Soyadı: Boşanan kadın kural olarak evlenmeden önceki soyadını geri alır (TMK m.173). Evlilik soyadını kullanmaya devam etmek isterseniz bunu protokole yazmanız ve hâkimden izin istemeniz gerekir.
- Bekleme süresi: Kadın, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren üç yüz gün geçmeden yeniden evlenemez (TMK m.132). Doğum yaparsanız süre biter; gebe olmadığınızı raporla gösterirseniz mahkeme süreyi kaldırır.
- Nafaka ve tazminat: Yoksulluk nafakası ve tazminat cinsiyete göre değil, kusur ve ekonomik duruma göre belirlenir; anlaşmalı boşanmada bu kalemleri protokolde açıkça yazmanız gerekir.
Geliri bulunmayan ve ev işleriyle uğraşan kadın için protokolde nafaka, tazminat ve mal rejimi hükümlerinin eksiksiz yazılması özellikle önemlidir. Kadın nasıl boşanabilir sorusuna kısa cevap şudur: Erkekle aynı yoldan, ancak soyadı ve bekleme süresi hükümlerini göz önünde tutarak.
Boşanmada Erkeğin Hakları Nelerdir?
Boşanmada erkeğin hakları, kanunda kadınla aynı hükümlere dayanır; uygulamada erkeklerin çoğu zaman talep etmeyi düşünmediği kalemler vardır. Anlaşmalı boşanmada bu hakları protokole yazmadığınız takdirde kesinleşmeden sonra ileri sürmeniz kural olarak mümkün olmaz.
- Velayet: Hâkim velayeti anneye otomatik olarak vermez; çocuğun üstün yararına göre karar verir. Protokolde velayeti babaya bırakabilirsiniz; hâkim çocuğun yararına aykırı görmezse protokolü onaylar.
- Kişisel ilişki: Velayet sizde değilse çocukla düzenli kişisel ilişki kurma hakkınız vardır. Günleri, saatleri, tatil ve bayram dönemlerini protokolde ayrıntılı yazın.
- Yoksulluk nafakası: TMK m.175 cinsiyet ayrımı yapmaz; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eş, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla nafaka isteyebilir. Erkek de bu koşulları taşıyorsa talep edebilir.
- Katılma alacağı: Edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik içinde edinilen malların artık değerinin yarısını isteme hakkı her iki eşe aittir (TMK m.236). Eşinizin üzerine kayıtlı ev, araç veya birikim için de bu hak geçerlidir.
- Maddi ve manevi tazminat: Kusuru daha az olan eş, TMK m.174 uyarınca tazminat isteyebilir.
Erkeğin nafaka ödeme yükümlülüğü de mutlak değildir. İştirak nafakasını çocuk için ödersiniz ve mahkeme bunu her iki ebeveynin gelirine göre belirler; yoksulluk nafakası ise yalnızca kanuni koşullar gerçekleşirse gündeme gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanmak için nereye başvurulur?
Boşanma davasını aile mahkemesine açarsınız. Fiilen gideceğiniz yer, yetkili aile mahkemesinin bulunduğu adliyedir; dilekçenizi adliyedeki hukuk tevzi bürosuna verirsiniz. Kendi yerleşim yerinizdeki, eşinizin yerleşim yerindeki veya son altı ay birlikte oturduğunuz yerdeki adliyeye başvurabilirsiniz. Belediye, nüfus müdürlüğü veya noter boşanma işlemi yapmaz; boşanmaya yalnızca mahkeme karar verir.
Boşanmak istiyorum, boşanmak için ne yapmalıyım?
Boşanmak için ne yapılır sorusunun ilk adımı, eşinizle boşanmanın sonuçlarında anlaşabilir misiniz, buna bakmaktır. Anlaşabiliyorsanız ve evliliğiniz bir yılı doldurduysa protokol hazırlayıp anlaşmalı yolu seçersiniz; anlaşamıyorsanız çekişmeli dava için sebebinizi ve delillerinizi belirlersiniz. Her iki hâlde de nüfus kayıt örneğinizi ve kimliğinizi hazırlayın. Protokolün içeriği için bir avukata danışmanız yararlı olur.
Boşanmadan sonra gerekçeli karar alınmazsa ne olur?
Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmedikçe istinaf süresi işlemeye başlamaz ve boşanma kararı kesinleşmez. Bu durumda nüfus kaydınızda evli görünmeye devam edersiniz; yeniden evlenemez, nafaka ve tazminat hükümlerini icraya koyamazsınız. Gerekçeli kararın yazılmasını ve tebliğini mahkeme kaleminden takip edin; gider avansı tebligat için yetmiyorsa mahkeme eksik avansı tamamlamanızı ister.
Boşanma davasında karara çıkmış ne demek?
Dosya sorgusunda “karara çıkmış” ifadesi, mahkemenin duruşmada hükmü açıkladığını, yani kısa kararın verildiğini gösterir. Bu aşamada gerekçeli karar henüz yazılmamış veya tebliğ edilmemiş olabilir; karar kesinleşmemiştir. Kesinleşme, gerekçeli kararın tebliğinden sonra iki haftalık istinaf süresinin kullanılmadan geçmesiyle gerçekleşir. Bu nedenle “karara çıktı” ile “boşandı” aynı anlama gelmez.
Kesinleşmiş boşanma kararının iptali mümkün mü?
Kural olarak hayır. Kesinleşen boşanma kararına karşı istinaf veya temyiz yolu kapanır; protokolden vazgeçmek de karara etki etmez. Yalnızca HMK m.374 ve devamında sayılan sınırlı hâllerde, örneğin karara esas alınan belgenin sahte olduğunun sonradan anlaşılmasında, yargılamanın yenilenmesini isteyebilirsiniz. Boşanmış eşler yeniden bir arada yaşamak isterse yeniden evlenmeleri gerekir.
Boşandıktan sonra hangi işlemleri yapmalıyım?
Kesinleşme şerhli kararı mahkeme kaleminden alın. Mahkeme kararı nüfusa bildirir; ardından kimlik kartınızı yenileyin, soyadınız değiştiyse banka, SGK ve işyeri kayıtlarınızı güncelleyin. Nafaka veya tazminat protokolde yazılı tarihte ödenmezse ilamı icraya koyabilirsiniz. Kadın için üç yüz günlük bekleme süresi kesinleşmeyle başlar. Velayet ve kişisel ilişki düzenini protokoldeki gibi uygularsınız.
Davanız için ilk adımı atın
Dosyanıza özel bir ön değerlendirme için Çınar Hukuk Bürosu ile iletişime geçin.